362 
zulk een’ boom gekozen, dan zullen zij dien, hoe dikwerf zij ook van hunne honigraten beroofd worden, 
niet ligt verlaten. Om de raten te erlangen, bedienen de inlanders zich van ladders, die tot in de 
kroon reiken, of wel alleen van houten pennen, die zij bij wijze van sporten, schuins boven elkander 
in den stam slaan en langs welke zij opklimmen, terwijl een dikke rotting los uit de kroon afhangt of 
wel aan het vrije einde der pennen is vastgebonden. — In de nabijheid der Moewéra Lampoer, den 
mond van het meir van dien naam, ontmoetten wij eene kano met twee inlanders. Deze deelden ons mede, 
dat zij zich naar de bosschen wilden begeven om toeba-wortelen ( toéba-dkar ) te verzamelen voor 
eene vischpartij. Men bezigt tot dat einde op Borneo, Java en Sumatra, de wortelen, schorsen, bladeren 
en vruchten van zeer onderscheidene planten uit verschillende natuurlijke familiën; het meest echter 
uit die der Leguminosae, en wel voornamelijk van de geslachten Dalbergia, Pongamia en Millettia. 
De wortelen en rankende stammen dier gewassen worden met een stuk hout geslagen of gestampt, en 
vervolgens op die plaatsen in het water geworpen, waar men voornemens is, te gaan visschen. Dit 
middel dient, even als de hier bekende, doch tot zoodanig gebruik verbodene cocculi indici, om de 
visschen te bedwelmen, zoodat zij als magteloos naar boven komen drijven en zich met de hand laten 
grijpen, terwijl zij daarna, als spijs gebruikt, der menschelijke gezondheid geen nadeel schijnen te doen. 
Op die wijze, in het Maleisch: menoêba djer, of ook wel menoêba ikan (*) genaamd, kan men zich 
soms, in weinige uren tijds, van eene zeer groote hoeveelheid viseh meester maken; een bedrijf, waar¬ 
mede de inlandsche grooten zich gaarne onledig houden en daarin ook een werkzaam aandeel nemen, 
door de van tijd tot tijd boven water komende visschen te helpen bijeengaren. Zoodanige, meeren- 
deels ter uitspanning en verlustiging strekkende vischpartijen, worden echter zelden door den geringen 
inlander uit eigene beweging ondernomen. Deze geeft de voorkeur aan het afdammen van kreken en 
kleine riviertakken en het gedeeltelijk afzetten van grootere rivieren en meren, welke afgeslotene ge¬ 
deelten hij alsdan laat droog loopen. Of wel, hij plaatst op ondiepten, takkebossen of steenen ineen’ 
vrij scherpen driehoek, en zet aan het versmalde uiteinde, een’ kunstig van teenen gevlochten fuik, 
waar de viseh met den afgaanden stroom inloopt. Ook bedient hij zich van stel-, sleep- en handnetten; 
het visschen met de hengelroede is echter minder zijne zaak, en deze wordt daarom ook zeldzaam in het 
zoetwater door hem gebezigd. 
Na een paar uren in den om trek der Moewara Dano Lampoer vertoefd te hebben, vervolgden wij 
onzen riviertogt tot Tandjong-petong. Dit gehucht, dat eerst van omstreeks het jaar 1830 dagteekent, 
heeft vier huizen op den regter oever der Doeson en vijf, op rakit’s staande, in de rivier. De laatsten 
zijn alleen door Pekoempaijers, en een paar der op den wal staande huizen waren van eenige Dajaksehe 
familiën bewoond. Wij vonden daar weder een groot rottingvlot, en hadden er bij Moewara Dano 
Lampoer drie aangetroffen, waaruit men kan afleiden, hoe ongemeen rijk de bosschen dier streken aan 
bindrotting moeten zijn. Digt bij de Kampong Tandjong-petong zagen wij vijf schedels van krokodillen, 
(*) De eerste dier beide uitdrukkingen beteekent: het water vergiftigen, om daardoor viseh te vangen; de 
andere zooveel als: den viseh bedwelmen of vergiftigen, wordende toêhd Lui' van allerlei plantaardige zelfstan¬ 
digheden gezegd, welke de strekking hebben, om visschen en vogelen zoodanig te bedwelmen, dat zij met de hand 
gegrepen kunnen worden. 
