365 
de volgende dèmar-soorten vrij algemeen ter verlichting hunner woningen, ten welken einde zij haar 
fijn stampen, droogen en in nipa- of pisangbladeren wikkelen, of er ook wel dunne bamboezen kokers 
mede vullen, en ze alsdan als fakkels ontsteken. Fijn gestampt en met olie vermengd, bezigen zij 
haar bij het breeuwen hunner vaartuigen. Ook elders worden deze harsen tot hetzelfde doel, in stede 
van pik, gebezigd, en uit dien hoofde in groote hoeveelheden van Banjermasing naar Soerabaja, 
Makassar en andere kustplaatsen vervoerd. Naast de ddmar rdsak, zijn nog de volgende verwante 
harsen meer of minder gezocht, namelijk: eene dof bruine soort met gele vlammen en stippen, door de 
handelaren dikwerf ddmar itam (zwarte damar), doch door de Banjerezen ddmar kaloéloet, en 
door de Bejadjoe’s njdting tarnpoéreb (*) genaamd; eene insgelijks zware, weinig doorschijnendheid, 
doch eene zeer glanzende breuk bezittende soort, njdting lendang, welke hars dikwerf in onregel¬ 
matig ronde of platachtige stengen gevonden wordt, licht of bruinachtig geel van kleur is en, volgens 
de berigten der inlanders, van een’ grooten boom komt, die uitsluitend in de hoogere streken groeit. 
Met deze damar in hoedanigheid overeenkomende, doch eenigzins verschillend van tint, welke van het 
geel-roode tot in het bruinachtige trekt, is de njdting mahambong het voortbrengsel eener hoog- 
stammige Hopea, die buitendien een zeer deugdzaam timmerhout oplevert, dat onder den naam kdjoe 
balangeran bij de inlanders bekend is. Verwante hars-soorten zijn verder de njdting oepak en 
njdting njdroe; de laatste is dikwijls fraai bruin-rood en halfdoorschijnend. Eindelijk moeten wij nog 
melding maken van eene witte, ligte en op het water drijvende verscheidenheid, njdting palepek 
geheeten, die veelal in knobbelige klompjes voorkomt, en door den Heer Korthals als het voortbrengsel 
van jonge Sangal-boomen wordt beschouwd. Deze soort schijnt voor het overige niet zoo overvloedig 
te zijn, als de njdting mdta-poesa , en wordt ook minder geacht, omdat zij moeijelijk brandt en bij 
het branden knapt. Vóór den verkoop vermengen de inboorlingen vaak beide met elkander; de meeste 
overige gele en bruine soorten zijn ten naastenbij van denzelfden prijs, als van de ddmar rdsak is op¬ 
gegeven. — Naast deze boomharsen en het bijenwas komt, als handelsartikel, de bindrotting in aan¬ 
merking, waarvan elk jaar door de bewoners van de Dano Babai en der omstreken, ongeveer 10,000 
bossen, meest aan Chinezen te Banjermasing, afgeleverd worden. De hoeveelheid bindrotting, welke 
jaarlijks van Banjermasing wordt uitgevoerd, is inderdaad verbazend en wordt op meer dan een millioen 
bossen berekend. 
In den namiddag van den 31 sten augustus kwamen drie lange kano’s, met een veertiental Dajakkers 
van Sieang, de Doeson opvaren, en bleven, naast onze praauwen, bij de Dano Babai, omstreeks een 
uur vertoeven. De kano’s dezer, ver in het bergachtige gedeelte der binnenlanden te huis behoo- 
rende, lieden, waren oud en slecht, en in verhouding tot hare lengte vrij smal. Zij hadden geene 
overdekking, doch in iedere kano lagen eenige zamengerolde kadjang’s (-f-), die waarschijnlijk bij 
zware stortregens en gedurende den nacht over de booten werden uitgespreid. De kano’s bevalteden 
daarenboven onderscheidene fijne rottingmatten, alsmede blaasroeren en kokers met vergiftigde pijltjes, 
(*) Naar eene kleine soort van bijen, die voedsel uit deze vloeistof trekkende, haar vlijtig bezoekt, en van 
buiten in de harsklompen kleine holligheden en ronde gangen maakt, van welke sommige tot aan de gespleten schors 
van den boom doorloopen. 
(j-) Zie bladz. 336. 
Land- dn Volkenkunde. 
82 
