369 
Moewara Boentoek en nabij den linker oever der Doeson, ligt een klein eilandje, dat insgelijks den 
naam van Boentoek draagt. Naauwelijks een kwartier uurs boven dit punt, is, aan de regter zijde der 
groote rivier, de Kampong Loewok-batong gelegen. Deze bestaat slechts uit vier of vijf Dajaksche 
huizen, die met plantsoenen van pisang-gewassen, suikerriet, bataten enzv. omgeven zijn. Het mee- 
rendeel der bevolking, tot dit gehucht behoorende, houdt zijn verblijf, hier en daar, in ladang’s; 
de gezamentlijke bewoners worden op ruim driehonderd zielen begroot. De naburige bosschen 
leveren overvloed van bindrotting op, w r elk voortbrengsel, gevoegd bij 15—20 pikol’s was en eene 
hoeveelheid damar, meest uit de omstreken der Dano Malawin afkomstig, hier de voornaamste handels¬ 
artikelen uitmaken. — Een paar honderd schreden beneden de Moewara Repong liggen, aan dezelfde 
zijde der Doeson, drie Dajaksche huizen, die, met nog een tweetal, elders staande, de Kampong 
Moewara-repong vormen, met eene bevolking van nagenoeg veertig zielen. Langs de boorden der 
kleine Soengi Repong en Soengi Kalahiën ontwaart men vooral vele ladang’, onder welke zich 
intusschen ook een aantal oude en reeds verlatene bevinden. De Kampong Moewara-kalahiën, aan 
de oostelijke uitmonding der rivier van dezen naam gelegen, bevat, met inbegrip van die der nabu¬ 
rige ladang’s, een achttal huizen, waarvan twee door Pekoempaijers, en de overige door Dajakkers 
bewoond worden, die te zamen ongeveer honderd zielen uitmaken. De Dajakkers bejegenden ons 
overal met ongeveinsde welwillendheid en dienstvaardigheid, die ons zeer voor dit weinig beschaafd, 
maar arbeidzaam en manhaftig volk innam. Hetgeen onze oplettendheid bijzonder trok, was de weinige 
schroom of schuwheid, welke de Dajaksche vrouwen voor ons, blanke vreemdelingen, aan den dag leg¬ 
den: eene vrijmoedigheid, zoo als wij niet altijd op onze reizen door Java, Sumatra en Timor, in zelden 
of nooit door Europeanen bezochte streken, plegen op te merken. Sommige mannen in de gehuchten 
Loewok-batong, Moewara-repong en Moewara-kalahiën, waren op de armen en kuiten getatoueerd; 
de vrouwen echter vertoonden daarvan geen speur. Zij droegen gewoonlijk een grof, kort en eng 
kleedje van eigen weefsel; de mannen gingen naakt, behalve eene strook zacht bereiden boombast om 
de lenden en tusschen de beenen door, welken lijfband zij éwa noemen. — Toen wij bij de Kampong 
Moewara-kalahiën nachtverblijf hielden, hoorden wij op zekeren avond, in een naburig huis, een ver¬ 
vaarlijk getrommel en geklep met houten voorwerpen. Bij onderzoek bleek het, dat dit geraas door 
eene Bilian (*) werd te weeg gebragt, met geen ander doel, dan om een’ boozen geest uit het ligchaam 
van een’ ziek’ man te verdrijven. Dezelfde bijgeloovige handeling, om door luid te schreeuwen en hard 
(*) Gelijk uit onze verdere mededeelingen zal blijken, zijn deze jonge, ongehuwde dochters en openbare zangeressen, 
vooral in aanzien, wegens hare ervarenheid in allerlei geheimzinnige wetenschappen en duivelskunstenarijen; zij worden 
beschouwd als bekwame genees- en vroedkundigen, waarzegsters, tooveressen, duivel-, heksen- en andere booze geesten 
bezweerslers, met één woord, als de onfeilbaarste toevlugt ter afwering van alle rampen en onheilen, welke het 
menschelijke leven te duchten heeft. Haar naam Bilian , is in klank en beteekenis verwant aan het Balinesche 
woord Balian , waaronder daar een geneeskundige, eene vroedvrouw wordt verstaan: eene benaming, veelligt 
afgeleid van het Sanskritsche halt , sterk, vermogend, magtig, en waarmede, volgens de regelen der Maleische 
tongvallen, om substantiva uit adjectiva te vormen, het aanhechtsel an verbonden schijnt. Er verdient hier nog 
opgemerkt te worden, dat, volgens de berigten van Sultan Akbar (uit de laatste helft der XVI ,le eeuw), te dien tijde 
te Aracan de priesters Walli werden genoemd, en dat de Alfoerezen van Menado, op Celebes, zekere lieden, zoo 
mannen als vrouwen, die uit het geschreeuw of de vlugt der vogels voorspellingen doen, insgelijks met den naam 
Walian of Wallang bestempelen. De b en de w worden vaak met elkaar verwisseld. 
Land- en Volkenkunde. 
93 
