370 
op eene soort van tambourin te slaan, een’ kranke te genezen, of den geest des kwaads van hem uit te 
jagen, is ook dikwerf ter westkust van Sumatra, bij de inboorlingen van het eiland Nias, door ons 
waargenomen. 
Op den logt van Moewara Kalahiën naar de Kampong Tandjong-djawa, ontmoetten wij tw r ee groote 
rottingvlotten, welke de Doeson afzakten; bij het gehucht Loewok-batong hadden wij er insgelijks 
reeds twee aangetroffen, die nog niet geheel geladen en steeds meerdere rotting wachtende waren. 
Een dier vlotten had daar reeds zeven maanden getoefd, en nog werd de door de inwoners geleverde 
hoeveelheid rotting niet toereikende geacht ter kwijting der voorschotten, welke zij daar reeds voorlang 
op hadden genoten. Dusdanige voorschotten op de voortbrengselen van den grond, zijn voor beide 
partijen, zedelijk en stoffelijk, dikwerf zeer nadeelige en verderfelijke speculatiën. De Chinesche geld¬ 
schieters berekenen hooge renten, en de Dajakkers blijven soms lang achterlijk in het volbrengen der 
gestelde voorwaarden en overeenkomsten. Zij leveren b. v., op vooruitbetaling, de honderd bossen 
bindrotting tegen ƒ4.50 of/5 zilver, terwijl dezelfde hoeveelheid, tegen gereed geld, met ƒ 6 of ƒ6.50 
betaald wordt. Te Banjermasing kosten de honderd bossen ƒ 10 a ƒ 13 zilver, ai naarmate de voorraad 
ruim en de gading groot is. Een hos bevat 38 rietstokken, welke gewoonlijk op ruim twee vademen 
lengte gesneden worden. Naar men ons verzekerde, zijn er vlotten, die 10,000—15,000 en zelfs nog 
meer bossen laden. Het regt van uitvoer bedraagt ƒ1.25 zilver per 100 bossen, welke belasting aan den 
Gouvernements Posthouder te Marabahan moet voldaan worden. De tot den afvoer langs de Doeson 
gebezigd w/ordende houtvlotten, zijn meestal bij of boven Lontontoer vervaardigd. Een groot vlot kost 
aldaar/20—24 zilver, maar heeft te Banjermasing niet meer dan ƒ 8—12 zilver waarde. De vlotten 
bestaan uit drie lagen boomstammen; de zwaarsten zijn voor de onderste laag bestemd. Men bevestigt 
de stammen met bind- en andere, dikkere rottingsoorten aan elkander, en de vlotten hebben dikwerf 
van veertig tot zestig vademen lengte; somwijlen nog meer. Yier, zes of acht mannen besturen ge¬ 
woonlijk, door middel van lange riemen, het vlot van voren en van achteren. Behalve bindrotting, 
laden zij ook niet zelden damar, was en andere koopwaren. — Het snijden van bindrotting en het 
verzamelen der, door ons vroeger vermelde, bruine damar-soorten, hebben meestal gelijktijdig plaats. 
Terwijl de volwassenen, zoo mannen als vrouwen, rotting bijeen brengen en tot bossen binden, houden 
de kinderen zich onledig met het verzamelen der gewenschte boomharsen en van verschillende, tot nut 
en voordeel strekkende, gomachtige zelfstandigheden (getah en goetah in het Maleiseb). 
Een groot uur roeijens van het gehucht Kalahiën, bereikten wij de Kampong Bawahasam, met 7 of 8 
huizen, die, ter weêrszijden van de Doeson gelegen en door omtrent 160 zielen, meest Dajakkers, 
bewoond waren. Het dorpshoofd, Bakal Aboe, een geboren Banjerees van Nagara, was daar met 
de dochter van eenen Dajakker gehuwd. De meeste huizen stonden ter helfte achter en tusschen vrucht- 
boomen, zoo als pisangs, kokos- en pinangpalmen, mangga’s en anderen verscholen. De oevers waren 
tien of twaalf voet boven den waterspiegel verheven, terwijl zij, volgens het dagboek van den Overste 
von Henrici, tijdens zijne reis, in het laatst van januarij 1835, dus in het midden der regenmoeson, 
nog slechts drie voet boven den hoog gezwellen vloed uitstaken. — Op deze hoogte der Doeson hadden 
wij aanmerkelijk minder bezoek van de moskieten, dan in de lagere streken; doch, zoo mogelijk, nog 
