375 
phischen graad landwaarts, langs de Doeson, of tot in de nabijheid der Kampong Bintang-linggie 
vervolgen, alwaar zij door andere, zeer van haar verschillende steenvormingen vervangen wordt. 
De eerstgemelde vertoont, onder anderen, waterpasse lagen van onderscheidene dikte, uit een min 
of meer vast conglomeraat bestaande, waarin witte kwartskeijen door een, rijk aan ijzeroxyde, en 
dien ten gevolge meestal sterk rood gekleurd, bindmiddel vereenigd zijn. Dit roodgekleurde deeg 
komt dikwerf klompsgewijze afgezonderd, als bruin ijzersteen voor. Zulke knolvormige klompen, 
welke somtijds eene zwaarte hebben van honderd en meer ponden, worden door de inboorlingen, 
ten tijde van het lage water, in de oost-moeson, uit de beddingen der Doeson en andere, in haar 
vallende rivieren, opgedoken en in kleine ovens van leem- of kleiaarde, omtrent welke in het vervolg 
nader, met houtskolen uitgesmolten. Aan de hellingen van den Goenong Rantauw en van den 
hooger, aan de regter zijde der Doeson liggenden voorheuvel, Goenong Bahai, merkt men, tusschen 
het gemelde kwarts-conglomeraat, eene laag van blaauwe klei op, waarin strooks- of hoopsgewijze eene 
soort van bruinkolen voorkomt, welke hier somwijlen nog eene volmaakt duidelijke houttextuur be¬ 
houden hebben, doch op andere plaatsen eene meer onbepaalde, aardaehtige massa vertoonen. In 
deze bruinkolen neemt men eene soort van boomhars waar, met de bruine damar overeenkomende, 
zoo als deze in groote hoeveelheid, door onderscheidene Dipterocarpeae, in de bosschen dier streken 
wordt voortgebragt. Daar de westelijke helling, of die naar den rivierkant, van den Goenong Rantauw 
vrij steil is, en er hier en daar afstortingen hebben plaats gehad, kan men op zulke plekken, zonder 
een veel tijd vereischend onderzoek, de bedolvene en in bitumineus hout veranderde boomstammen, of 
nesten van bruinkolen, tot op de hoogte van 50—60 voet boven den waterspiegel der Doeson waarnemen. 
Volgens eene aanmerking van mijnen ongelukkigen reisgenoot D r . Horner, zoude de kleiaarde van 
genoemden berg, wegens hare bijzondere fijnheid en fraaije lilakleur, uitmuntend geschikt zijn tot het 
bakken van fijn aardewerk. Onder het kwarts-conglomeraat — teekent D r . Horner in zijn openbaar 
gemaakt verslag verder aan — ligt meestal een geelachtig, fijn en week, zandachtig mergel, waarin, 
door hem, nabij de Kampong Batoe-nantej, onder anderen, een groot stuk kiezelachlig versteende 
boomstam is gevonden. De Goenong Rantauw is voor het overige, even als al de hooger, langs de 
boorden der rivier zich verheffende heuvelen en kleine bergen, geheel met groote bosschen bedekt, 
in welke het zoogenaamde ijzerhout ( kajoe-besi) en vele andere hoogstammige en goede houtsoorten 
meer of minder menigvuldig zijn. 
Bij den Goenong Rantauw wordt de Doeson aanmerkelijk smaller en haar stroom sneller, waardoor 
de vaart opwaarts veel krachtsinspanning van de zijde der roeijers vordert, vooral met eenigzins groote 
praauwen. Aan den voet van dien berg steekt daarenboven eene platte, bij laag water droog vallende, 
rots, tot bijkans in het midden der rivier uit, ter vermijding van welk gevaarlijk punt, plaatselijke kennis 
en eene zekere geoefendheid in het besturen van het vaartuig vereiseht worden. Een weinig boven 
dezen vernaauwden doortogt, ligt, aan den linker oever, de Kampong Rieong, zijnde het eerste, met 
zekere regelmatigheid en op eene eigenaardige wijze gebouwde, Dajaksche dorp, door ons tot nog toe 
langs de Doeson gezien. Het bestaat uit acht huizen, waarvan vier eene lengte van 100—140 voet 
hebben, en welke ieder door vijf of tien, meestal aan elkander vermaagschapte, gezinnen bew'oond 
worden. De huizen staan hoog boven den grond op stevige stijlen; de met boomschors bekleede wanden. 
