377 
een’ regtlijnigen afstand van ongeveer negen geographische mijlen, tusschen 1 ° Zuiderbreedte en den 
aequator — zich gezamenllijk op den linker oever bevinden. Ons dagboek bevat over die Kampong’s 
en rivierstreek, onder anderen ook nog de bijzonderheden, welke wij hier aanteekenen. 
Niet geheel ter halver weg van Rieong naar Mantalat, tot aan welk gehucht wij den 6 den september 
opvoeren, ligt de Kampong Troesan, een volkrijk dorp van een twaalftal huizen, waarvan slechts vier 
door Dajakkers en de overigen door Pekoempaijers zijn bewoond, en welks geheele bevolking op on¬ 
geveer 260 zielen geschat wordt. Het opperhoofd, een zoogenaamd tot den Islam bekeerde Dajakker, 
gelijk men er vele in deze streken vindt, bragt ons, kort na onze aankomst, als bewijs zijner vriend¬ 
schappelijke gezindheid, eenige mandjes vol rijst en een paar pakjes betelbladen, voor welk een en 
ander hij, als tegengeschenk, eene kleine hoeveelheid zout en tabak ontving. De woningen der 
Pekoempaijers hebben daar doorgaans wanden van gespleten bamboesriet, en zijn met alang-alang 
gedekt, vermits de, in het deltaland, tot genoemde doeleinden, zoo veel en zoo algemeen in gebruik 
zijnde nipahladen, op die hoogte der rivier ten eenemale ontbreken. Men wees ons de overblijfselen 
aan van eene benting (versterking), voorheen door de bewoners van Troesan aangelegd, ter verde¬ 
diging tegen alle onverhoedsche aanrandingen, bijzonder van de zwervende en roofzuchtige Dajak 
Pari, van welke wij reeds vroeger met een enkel woord hebben gewag gemaakt; deze voeren vaak uit 
de westelijk stroomende Kapoeas de in baar vallende kleinere rivier Kawatan op, liepen een kort eind 
weegs door het boseh, en zakten vervolgens, langs de zijrivier Hieang of Hieong, die niet ver boven de 
Kampong Troesan, aan den overkant, bare uitwatering heeft, in de Doeson af. Sedert echter deze 
landstreek door het Nederlandsche bestuur is in bezit genomen, zijn die vijandelijke overvallen allengs 
verminderd en door orde en veiligheid vervangen. Thans was van die oude versterking nog slechts een 
gering getal overeindstaande hooge en zware palen aanwezig. Wij zagen ook daar weder vele hoopen 
ijzererts opeengestapeld, en in eene smidse hielden zich een paar inlanders onledig met het vervaardigen 
van kleine bijlen en kapmessen. In de nabijheid der woningen stonden eenige kokos- en pinangpalmen, 
en zeer vele pisanggewassen. Yoor sommige huizen zaten levende papegaaijen (*) op stokjes, alleen door 
middel van een’ dubbelen ring of eene kleine keten, gewoonlijk uit den dop der kokosnoot gesneden, 
aan een’ der pooten vastgehecht. Niet ver beneden de Kampong Troesan ligt, nabij den oever in de 
Doeson, een klein eilandje, PoeloeSatoe; en beneden dit eilandje is de regter oever der rivier een eind 
ver steil afgebrokkeld, langs welken wand beddingen van fijne zandige klei, met roode, ijzerhoudende 
en vele korrels en kleine steenen van kwarts bevattende aardlagen afwisselen. 
De Kampong Mantalat, omtrent 300 zielen sterk, bestaat uit 17 huizen, die langs den oever der 
Doeson en niet ver binnen den mond der Soengi Mantalat verspreid liggen. De geheele bevolking, 
een enkel Dajaksch gezin uitgezonderd, is zamengesteld uit Pekoempaijers. Het opperhoofd van het 
distrikt, wiens gezag zich uitstrekt van de Moewara Maliau tot aan de Soengi Mantalat en landwaarts 
in, houdt daar zijn verblijf. Zijne ambtsbezigheden bepalen zich voornamelijk tot het handhaven van 
(*) Psittacus barbatulatus, Bechst. en Psittacus azureus, Temm., die beiden tevens in Sumatra, doch niet op Java 
gevonden worden. Men vergelijke over de geographische verspreiding der papegaaijen van den Indischen Archipel, 
bl. 107 en 181. 
Land- en Volkenkende. 
95 
