383 
zoet-zuurachtigen smaak, en was bereid, als men ons zeide, uit de pitten van eene vrucht, die zij 
poeak noemden. Andere, geheel of ten deele naakte mannen, in hoopen gegroepeerd, waren rustig 
met elkander in gesprek en kaauwden bun’ betel, middelerwijl een paar bont uitgedoste strijders, onder 
driftige gebaren en wilde sprongen, die zij batandik (* *) noemen, zich zei ven en hunne toeschouwers 
poogden te verlustigen, door eene soort van spiegelgevecht, waarbij hunne linkerhand een lang en 
smal houten schild ( gantar ), en de regter een’ langen, dunnen stok van bamboesriet (gangcrengj 
voerden, beide voorwerpen met bundels roodachtig geverfd gras versierd, en met woeste krijgsmansdrift 
door hen heen en weer gezwaaid (-{-). Hunne gillende uitdagingen, het hevig gestamp hunner voeten, 
vereenigd met het rammelend geluid der vruehtpitten, aan een der uiteinden van de strijdlans, in een 
dikker stuk bamboes besloten, veroorzaakten niet weinig gedruisch. Het vreugdegetier werd inlus- 
schen sterker en algemeener, toen met eene soort van onttoovering aanvang werd gemaakt. Deze ont- 
toovering bestond daarin, dat vijf of zes mannen, in nieuwe katoenen kahajen (§) gekleed, rond de 
twee genezenen, de jong gehuwden en het dorpshoofd, eenen kring vormden, en aan deze, midden 
in den kring neêrgehurkte personen, onder afgemetene lichaamsbewegingen, bij afwisseling nu eens 
bosjes droog gras, dan weder snoeren glaskralen of andere kleinigheden op de kruin legden, na 
eene korte poos weder wegnamen en in de hoogte zwaaiden, als wilden zij dus een kwaad verdrij¬ 
ven en misschien tevens hunne dankbaarheid op eene zigtbare wijze aan den dag leggen. Deze 
geheimzinnige plegtigheden hielden omtrent een half uur aan, alswanneer een levend varken werd 
binnen gebragt en, door de borst heen, met eene lans geveld. Dit was reeds het zesde zwijn, dat 
gedurende deze feestviering werd gedood, met en benevens een twaalftal kippen: derhalve een offer 
van dagelijks één varken en twee kippen. Nadat het varken met heet water begoten en van haren en 
borstels ontdaan was, daalden al de aanwezige feestgenooten langs den ruwen trap van het huis af, 
schaarden zich eerst gedeeltelijk rondom een klein, met bundels dorre grashalmen en katoenen lap¬ 
pen omhangen huisje, hoema sieal (J, en begonnen vervolgens te dansen en op kluchtige wijze te 
springen; daarna stapten zij, van gong’s of koperen bekkens en velerlei, inmiddels door de vrouwen 
toebereide spijzen voorzien, in drie aan elkander vastgehechte bootjes, roeiden, onder het slaan der 
gong’s, het lossen van eenige geweerschoten en een schrikbaarlijk gejuich of liever geschreeuw, lot in 
het midden der Doeson, voeren zevenmaal (j-), in eenen wijden kring rond, besproeiden de hoofd- 
(*) Waarschijnlijk afkomstig van het woord tandhak. Zie p. 286. 
(j-) PI. 59, fig. 21, vertoont den bamboezen stok gangereng; fig. 22, het daartoe behoorende schild; beide op 
een achtste der natuurlijke grootte verkleind. 
(($) Het gewone, lange, schier hemdvormige bovenkleed der Mobammedaansche eilanders van Indië, in het Maleisch: 
kabaja genaamd, van het Perzische woord khabaj of khoebdj , eene tunica, huisjapon. 
(*) Onder sieal begrijpen de Dajakkers allerlei kwade geesten of onheil stichtende invloeden; hoema , beteekent 
huis. In het hoema sieal worden zoodanige, den mensch vijandige rnagten, door middel van bezweringen gevangen 
gehouden, en naderhand, in de rivier of het bosch uitgezet. 
(.[-) Het is opmerkelijk, dat het getal zeven, ook in het godsdienstig stelsel — waarover later nog een woord meer — 
der Dajakkers eene even belangrijke rol speelt, als bij vele oude en nog hedendaagsche volken van Iudië, en ook in 
sommige mythen der Javanen. Het onderlinge verband dezer overleveringen is niet te miskennen. Men zie dien¬ 
aangaande, p. 281, in de noot, het gezegde omtrent de zeven denkbeeldige gewesten; voorts hetgeen Ritter 
(Erdkunde, Asien, V, p. 1240) van het bijgeloof der Toeda’s, bewoners der Nilagiri in Vóór-Indië, bijbrengt; 
