386 
van het opperhoofd, een’ Dajakker, die zich Toemanggong Demang (* *) noemde, zag men op eene 
plank een twaalftal menschenschedels, in eene rij naast elkander geschikt. 
Het aanzienlijke dorp Lontontoer ligt slechts weinige minuten bezuiden de evennachtslijn en niet ver 
beneden de uitwatering van de belangrijke zijrivier Tewej, op den vlakken linker oever der Doeson; 
daar tegenover bevindt zich de Kampong Moewara-rapen, aldus geheeten naar een digt langs haar 
heen vlietend riviertje. De bewoners van het laatstgemelde gehucht, ten getalle van ongeveer 500 
zielen, bestaan bepaaldelijk uit Dajakkers, terwijl Lontontoer, met uitzondering van slechts weinige 
Dajakscbe familiën, aan 500—600 Pekoempaijers ten verblijve verstrekt. Aan den kant van dit hoofd¬ 
dorp telde ik een-en-twintig huizen, die achter eene hooge, doch slecht onderhouden schutting van 
paalwerk, in ééne rij, langs het water, op den wal stonden. Ook de vijf Bajaksche huizen van Moewara- 
rapen, veel grooter dan die van Lontontoer, waren gelijkerwijze door eene houten heining beschut of, 
gelijk de inlanders het noemen, tot eene benting (sterkte) ingerigt. De rakit’s, die ter weêrszijden in de 
rivier lagen, waren twaalf in getal. De woningen te Lontontoer hebben een eenigzins minder armoedig 
en morsig aanzien, dan die der Kampong Moewara-rapen, waar vele varkens den grond onder de hooge 
huizen gedurig omwroeten en de lucht met hunnen stank verpesten. Dij gelegenheid, dat wij dit gehucht 
in de namiddaguren bezochten, vonden wij onderscheidene oude vrouwen onledig met het weven van 
grove kleedingstoffen tot eigen gebruik. In het zamenstel harer weefgetouwen, vergeleken met die der 
Maleijers, Javanen enzv., was geen wezentlijk verschil op te merken. Haar garen bestond uit de sterke 
vezelen van de rcwm-plant (j"), en was meestal dof rood, leisteenblaauw, zwartachtig en vuil geel geverfd, 
zoodat, met het natuurlijk wit der draden, vijf verschillende kleuren in het gestreepte weefsel zigtbaar 
waren (§). Het inwendige der Dajakscbe huizen aldaar, was door middel van beschotten in tien of 
meer kleine kamertjes afgedeeld, voor even zoo vele gehuwde paren of familiën bestemd, van welke ieder 
een afzonderlijk vertrekje, onder het gemeenschappelijke dak bewoonde. Binnen de huizen, zoowel 
als in hunne voorgalerijen, trok een aantal vierkante, langs de wanden en aan de daksparren hangende 
en met lange bossen wit, rood of geel geverfd gras overdekte, houten kastjes onze aandacht ( ¥ ). 
Sommige dier kastjes, toga genaamd, strekten alleen ter bewaring der schedels van overledene bloed¬ 
verwanten ; in andere daarentegen bevonden zich schedels van tijgers, apen, beeren enzv. — Deze laatste 
worden meestal buiten de huizen gevonden en heeten kamantoha. De schedels van dieren, aldus 
behoorlijk verzorgd, beschouwt het bijgeloof als gewigtige behoedmiddelen tegen booze geesten, welke 
vaak binnen de menschelijke woningen trachten door te dringen. Anders is het gesteld met de schedels 
van geliefde overledenen, die voornamelijk uit een gevoel van diepe vereering bewaard worden, en 
aan welke ook van tijd tot tijd door de nabestaanden offers worden opgedragen. — Te Lontontoer woont 
(*) Aangaande de oorspronkelijke beteekenis dezer beide woorden, zie p. 147 en 363. Toemanggong , Javaansch 
(oaaj\ Toeménggoeng , is waarschijnlijk afgeleid van tanggong of tanggoeng, voor iets verantwoordelijk of 
borg zijn. 
(t) Zie p. 346. 
(<$) Men zie de kleedingstukken aan het vrouwenbeeld, PI. 56, fig. 1. 
(*) Zie PI. 60, fig. 1. Deze kastjes zijn gewoonlijk 0,32—0,40 meters breed, en 0,26—0,30 meters hoog. 
