387 
het dislriktshoofd, een Pekoempaijer, wiens gezag- zich langs de Doeson uitstrekt, opwaarts tot aan de 
Kampong- Lahej, en afwaarts lot aan de Kampong Siekan. Wij kochten te Lontontoer, behalve kippen 
en andere levensmiddelen, ook eenige rottingmatten, kleedingstukken van Dajaksche mannen en vrou¬ 
wen, wapenen en versierselen. — Onze Fortin’sche barometer stond aldaar in het middaguur, bij eene 
temperatuur van 29,5 centigraden, even hoog als te Banjerrnasing en aan het zeestrand; waaruit blijkt, 
hoe gering de val is van het water der Doeson, op den afstand van 3§ graad breedte, en dat deze 
aanzienlijke stroom allezins gelegenheid biedt, om langs denzelven, met stoomschepen, tot in het 
binnenste van Borneo door te dringen. 
Ten einde zooveel mogelijk met onzen tijd te woekeren, besloten wij te Lontontoer, ons in twee 
partijen te verdeden en verschillende streken gelijktijdig te onderzoeken. I) r . Horner achtte het, in 
het belang der geologische nasporingen, nuttig, den loop der Doeson, verder opwaarts tot in het 
bergachtige binnenland, benoorden de evennachtslijn, te volgen; terwijl het aan D r . Korthals en mij 
weuschelijk toescheen, de door de handelsbetrekking met de oostkust van Borneo, niet onbelangrijke 
Soengi Tewej, al ware het ook slechts voor een gedeelte, door eigene waarneming eenigzins nader 
te leeren kennen. De nog altijd aanmerkelijke breedte en diepte der bedding van de Doeson ver¬ 
oorloofde aan D r . Horner, het beraamde reisplan met zijne groote praauw onbelemmerd te kunnen 
voortzetten; doch voor de vaart naar de Tewej waren wdj genoodzaakt, wegens de ondiepte van die 
rivier gedurende de drooge moeson, een paar kleinere ijzerhouten praauwen te huren, waarmede 
wij den ll t,en september, van onze djoekoeng's of kano’s vergezeld, den togt derwaarts onder¬ 
namen. Na de Doeson, welker oevers boven Lontontoer, beurtelings heuvelachtig, laag en vlak waren, 
bijkans een uur te zijn opgeroeid, bereikten wij de Soengi Tewej, die eene monding van 60—70 meters 
breedte heeft, doch zich meer binnenwaarts weldra tot op omtrent 50 meters vernaauwt. Zij be¬ 
vatte thans slechts w^einig water, van eene in het oog vallende witte kleur, terwijl dat der Doeson een 
vuil geelachtig aanzien heeft. Ook w ; as haar stroom zacht, ofschoon ten tijde van hoog water hare drift 
aanmerkelijk en alsdan vooral de veelvuldige korte kronkelingen harer bedding, voor kleine vaartuigen 
zeer gevaarlijk zijn. De Overste von Henrici merkt in zijn dagboek aan, dat het witte water dezer 
rivier, door de bewoners 'der kustlanden, voor zeer ongezond wordt gehouden. Tot bij het gehucht 
Bokka, dat ongeveer II uur roeijens van den mond is verwijderd, zijn de oevers der Tewej meest laag 
en met bosschen bedekt; hier en daar slechts ontwaart men eene kleine verhevenheid van den grond. 
Op den top van eenen, ter linker zijde gelegen heuvel, van 30 of 40 voet hoogte, ligt de Dajaksche 
Kampong Bokka, uit niet meer dan drie vervallen en armoedige woningen bestaande, die men eer 
voor morsige varkenskotten, dan wel voor menschelijke verblijven zoude aanzien; ook worden zwijnen 
en geiten hier in talrijke menigte gevonden. De huizen zijn binnen eene hooge, maar zeer ont¬ 
redderde heining van paahverk besloten, en zullen aan omtrent 100 zielen ten verblijve verstrekken. 
Jaren geleden, werd dit ellendige gehucht eens gedurende drie dagen door eene bende roofzuchtige 
Dajak Pari verontrust, zonder evenwel door die stroopers te kunnen worden ingenomen, daar het 
door gewapende hulp van Lontontoer werd ontzet. Een Dajakker vertoonde ons eene levende wilde 
kat (Felis planiceps), welke, tegen betaling van een’ gulden, ons eigendom werd. Deze soort, die, 
behalve Borneo, ook Sumatra bewoont, schijnt op beide eilanden zeldzaam te zijn. 
