bruikbaarste van zijne roerende have in eene schuit mede en verlaat voor altijd, of voor langen tijd, 
het te voren bewoonde erf. Hieraan is het dan ook ongetwijfeld toe te schrijven, dat de huizen daar 
op den wal doorgaans zulk een armoedig en vervallen aanzien hebben, met zoo weinig zorg zijn zamen- 
gesteld, en dat men schier nergens vele vruchtboomen aantreft, vermits slechts zelden een inlander 
zich de moeite getroost, eenige palm- of andere boomen te planten, bij het onzekere vooruitzigt, of hij 
wel zoo lang op dezelfde plaats zal gevestigd blijven, dat hij er de vruchten van zal kunnen inzamelen. — 
Toen de avond begon te vallen en wij, naar het zeggen onzer gidsen, nog omtrent vier uren te varen 
hadden, eer wij het eerstvolgende gehucht Pilas konden bereiken, besloten wij, bij eene bogt onder 
het hoog geboomte aan den oever, den nacht door te brengen. 
Den volgenden ochtend vonden wij het water in de Tewej onderscheidene voeten gerezen, en dit was 
waarschijnlijk de oorzaak, dat wij dien dag veel minder steenklippen in hare bedding opmerkten, dan 
gedurende de vaart van den vorigen dag. De oevers waren schier overal vlak, echter 10—20 voet 
boven den waterspiegel verheven en met bosch bedekt; nergens ontdekten wij nieuwe of oude ladang’s, 
noch eenige overblijfselen van woningen. Hetgeen onze oplettendheid het meest boeide, waren de 
menigvuldige speuren van wilde runderen: eene diersoort, door ons tot hiertoe alleen op Java gevonden 
en tot de zeer weinige zoogdieren behoorende, welke oorspronkelijk over deze beide groote eilanden 
verspreid zijn. De Dajakkers aldaar kennen haar onder den naam Hoempoe, doch wij hoorden bij 
hen ook dien van Banteng, waarmede de Javanen den stier van dit schoone, wilde ras van runderen 
bestempelen. Te Kampong Pilas werden wij verrast door het zien van een levend kalf, in den vroegen 
morgen door de bewoners gevangen. Wij kochten dit jonge dier voor onze verzameling (*). 
Het Dajaksche gehucht Pilas was insgelijks, door verhuizing naar elders van een aantal zijner bew' 0 - 
ners en uithoofde van eenen, niet lang geleden, plaats gehad hebbenden brand, welke onderscheidene 
woningen vernielde, tot op twee na ingekrompen, die van hooge palissaden omgeven waren. Een zeer 
oude Dajakker, met sneeuw-witte haren en een buitengewoon uitgemagerd ligehaam, begroette ons als 
opperhoofd. Deze man had zijne borst eenigzins getatoueerd; doch bij geen’ zijner onderhoorigen namen 
wij soortgelijke huidversiering waar. De bevolking van Pilas en die van een ander, digtbij gelegen, 
Pekoempaisch gehucht, Silo genaamd, wordt gezamentlijk op ongeveer 150 zielen begroot. De be¬ 
woners dezer gehuchten kappen vooral veel ijzerhout, dat daar in groote hoeveelheid groeit, en waaruit 
zij ruwe roeispanen en planken vervaardigen, die door hen te Lontontoer worden verkocht. Yan 
eenen naburigen, met reusachtig hooge boomen begroeiden heuvel, klonk het luide geschreeuw van 
eenen Kalawet (Hylobates concolor), en langs de boorden der rivier zagen wij dikwerf kleine troepen 
roetzwarte Ibissen. Yolgens ingewonnen berigten bieden de hoogere streken der Soengi Tewej, bij 
eene meer heuvelachtige gesteldheid, weinig opmerkelijks aan, hetwelk ons noopte, bij de Kampong 
Pilas de opvaart te staken en naar Lontontoer terug te keeren. Het door den Overste von Henrici 
(*) Zie de afdeeling Zoölogie dezer Verhandelingen, Mammalia, PI. 35, fig. 2; vertoonende fig. 1 den ouden 
stier van Bos sondaicus, en PI. 36, de afbeeldingen van een’ jongen, half volwassen stier, en van de oude koe. De 
drie laatsten naar voorwerpen van Java. 
Land- en Volkenkunde. 
98 
