of schier geen voedsel, zoodat het meestal, na verloop van weinige dagen, vermagerd en uitgeteerd 
sterft. Al deze dieren werden voor onze verzameling bestemd en hun getal vervolgens, bij de Kampong 
Roedjej, met nog onderscheidene andere soorten vermeerderd. Deze bestonden voornamelijk in eenige 
groene duiven (Columba aromatica), een’ zeer ouden Paradoxurus leucomystax, en een drietal schild¬ 
padden van twee verschillende soorten (* *). 
Te Tandjong-djawa, tot aan welk gehucht wij den 17 den september stroom-af voeren, verhaalden ons 
de inboorlingen, dat, twee dagen geleden, zich aan den overkant een Orang-oetan had doen hooren. 
Dit berigt noopte mij, den volgenden ochtend, met twee Dajakkers van daar, een’ jagttoer naar de 
aangeduide boscbstreek te ondernemen: eene poging, die echter vruchteloos uitviel, ofschoon wij, met 
de meest mogelijke oplettendheid, zeker wel een paar uren landwaarts in, het woud doorkruisten. Wel 
vonden wij teekens van zijn oponthoud aldaar: namelijk eenige, deels nog vrij versche, tusschen de 
10 en 25 voet boven den grond verhevene rustplaatsen, uit geknakte en kruiselings over elkander ge- 
bogene of geheel afgebrokene takjes en pandanus-bladen bestaande, en aldus een zacht en rond vlak 
vormende van 2—3 voet middellijn. Sommige dezer, den Orang-oetan tot nachtleger verstrekt heb¬ 
bende rustplaatsen, bevonden zich in den digt gebladerden top van eenen kleinen boom; andere, te 
midden van eenen grooten varen- of orchideënstruik, als parasiet aan den dikken stam van een’ dier 
reusachtige hoornen vastgeklemd, welke den oorspronkelijken bosschen van Borneo een zoo trotseh en 
indrukmakend aanzien geven. Wij hebben onze waarnemingen omtrent dezen merkwaardigen aap 
reeds elders uitvoerig medegedeeld (-J-), en meenen derhalve den belangstellenden lezer derwaarts te 
mogen verwijzen. De gesteldheid van het woud, door mij gedurende dien togt doorkruist, bleef zich 
overal gelijk: stammen, verbazend hoog en dik, voerden elkander hunne breedgetakte kroonen te gemoet 
en vormden aldus een ondoorzigtbaar groen gewelf, met menigvuldige slingerplanten weelderig en 
wonderbaarlijk ineengestrengeld. De grond was op sommige plaatsen moerassig, of zoodanig met krui¬ 
pende rotan-soorlen begroeid, dat er schier geen doorkomen aan was, onze kleederen van een gereten 
werden en de niet gedekte ligchaamsdeelen van bloed dropen. In die maagdelijke en eenzame bosschen 
is de neusaap gemeen, van welken ik er vele, bij troepen ontmoette en, huiswaarts keerende, een 
oud wijlje schoot, dat een jong aan den buik had hangen. Onder de meêgebragte vogelen verdient 
alleen Timalia trichorrhos (§) vermeld te worden; deze was vroeger door mij op Borneo niet aangetroffen, 
doch wel in de vlakke houtbosschen van Indrapoera, aan de westkust van Sumatra. Wij verlieten nog 
denzelfden dag, weinige uren voor zonsondergang, de Kampong Tandjong-djawa en zakten toen de 
groote rivier af, tot bij de Kampong Moewèra-kalahiën, waar wij nachtverblijf kozen, met het voornemen 
om den volgenden morgen vroegtijdig de nabijgelegene meren te bezoeken. Bij die gelegenheid vonden 
wij, digt bij den oever van de Dano Lamoêda (_J, een nest met 20 eijeren van den langbekkigen 
(*) Emys spinosa en borneoensis. Zie de Zoölogische afdeeling dezer Verhandelingen, Reptiliën, p. 30. 
(i") L. c. Mammalia, p. 1, Tab. 1, een oud mannetje van Simia satyrus, met eene teekening der landstreek bij 
Tandjong-djawa. 
(§) Onder dien naam door den Heer Temminck, in zijne Planches coloriées, 594, fig. 1, afgebeeld. Genus 
Macronus, Jard. et Selb. 
(*) Zie bl. 367. 
