397 
krokodil (Tomistoma Schlegelii), van welken wij reeds hebben gewag gemaakt (*). Dit nesl, een 
nagenoeg kegelvormige aardhoop van omtrent derdehalf voet hoogte, met vele half verrotte bladeren 
en kleine stukjes hout vermengd, bevond zich aan den voet en onder de digte lommer van eenen groolcn 
boom. De eijeren lagen ter diepte van ongeveer een’ voet, midden in eene kleine holte bij elkander, 
en werden baarbhjkehjk alleen verwarmd en uitgebroeid door de gisting en broeijing der hen omringende 
plantaardige stollen. Zaj bevatteden allen bijna volkomen ontwikkelde jongen. Een’ ouden krokodil, 
die, zoo als menigmaal verhaald is, heinest zoude bewaken, hebben wij niet gezien. — Nadat wij, tegen 
het middaguur, tot onze, te Moewara-kalahiën achlergelatene, groote praauwen waren teruggekeerd, 
vervolgden wij dien dag de reis tot aan het gehucht Dalieo. Kort na onze aankomst aldaar werd ons 
door de inboorlingen het noodlottig wedervaren medegedeeld van eenen Dajakker, dien wij vroeger, 
terwijl hij zich onledig hield met het vervaardigen van angels, welke zijner wraak moesten ten dienste 
zijn, hadden leeren kennen. Deze ongelukkige had zijne vrouw en negenjarig zoontje eene prooi zien 
worden der krokodillen. Dij het varen naar de ladang, waren zij op zekere hoogte, nabij den oever 
van de Doeson, door deze vreeselijke dieren overvallen en verslonden. Yijf dagen later had hij zich met 
drie zijner vrienden, in eene kleine djoekoeng, naar de plaats dier verschrikkelijke gebeurtenis begeven, 
ten einde zijn verlies op eene bloedige wijze te vergelden; doch naauwelijks waren zij tot daar genaderd, 
of het zwakke bootje werd door een’ geweldigen slag verbrijzeld; alle vier de mannen stortten in den 
stroom; een hunner werd door een’ ontzaggelijk grooten krokodil in den afgrond gesleept: het was juist 
de rampzalige man. De krokodil is bij den nog onbeschaafden bewoner van Borneo, even als bij de 
Timorezen en in zeker opzigt ook bij de Javanen en andere Mohammedaansche eilanders, een voorwerp 
van het blindst bijgeloof. »De Dajakkers — schrijft een Christen-Zendeling van daar (f) — geven zich 
in het geheel geene moeite, dit zoo gevaarlijke dier uit te roeijen, daar zij gelooven, dat de nabestaan¬ 
den van een’ door hen gedooden krokodil eene bloedige wraak op den moordenaar zouden nemen. 
Slechts eerst dan, wanneer een mensch door eenen krokodil verslonden is, nemen de inboorlingen 
wederwraak, door ten naastebij tien dezer dieren te dooden; en daar zij gelooven, dat iedere krokodil 
zijne vaste verblijfplaats heeft, alwaar geen andere komen mag, zoo zijn zij overtuigd, den wezentlijken 
dader te hebben gevangen, wanneer zij slechts de plaats weten, waar een mensch is weggerukt.” 
Op de vaart van Dalieo naar de Soengi Karauw, den 20 s(en september, hielden wij een oogenblik stil 
bij de Dano Babai, alsmede bij de Kampong Tandjong-petong. Bij genoemd meir troffen wij slechts 
twee vrouwen en eenige kinderen aan; al de mannelijke bewoners bevonden zich in de bosschen, om 
ddrnar rdsak te verzamelen. Te Tandjong-petong met het bezigtigen der reeds vermelde schedels van 
krokodillen ($) bezig zijnde, kwamen de inlanders ons verbalen, dat binnen het meir Lampoer, aan den 
mond der Soengi Karauw, insgelijks verscheidene schedels van die dieren lagen tentoongesteld. Wij 
vonden er daar werkelijk een zestal, en wel twee van de langgebekte soort (Tomistoma Schlegelii), twee 
van den gewonen tweekieligen krokodil (Crocodilus biporcatus), en twee van het stompkoppige ras 
(*) BI. 360. 
(■]-) Tijdschrift voor Neêrlands Indië, 1846, Deel II, p. 160. 
($) Zie bl. 362. 
Land- en Volkenkunde. 
100 
