399 
Niet ver boven de uitwatering van de Soengi Palandauw, verhief zich voorheen, toen die landstreek 
nog onder het beheer des Sultans van Banjermasing verkeerde, een niet onaanzienlijk gehucht, hetwelk 
op zekeren dag, door eene bende Bejadjoe’s, uit de kleine en groote Dajak-rivieren, overvallen, uit¬ 
geplunderd en geheel in de assche werd gelegd. Negen inwoners schoten daarbij het leven in, en vele 
anderen, vooral vrouwen en kinderen, werden door de roovers gevangen genomen en tot slaven gemaakt. 
Soortgelijke strooptogten ondernamen eertijds de Bejadjoe’s dikwerf op de naburige Mohammedaansche 
districten; en de Pekoempaijers, bijgestaan door de Bajakkers der Doeson en andere roofzuchtige in¬ 
boorlingen, bleven op hunne beurt niet achterlijk, nu en dan, wanneer hun de kans voordeelig scheen, 
bloedige wraak te nemen, door de gehuchten der Bejadjoe’s aan te tasten, te verwoesten en hunne 
bewoners te vermoorden. Aldus werd de vijandige gezindheid tussehen de verschillende volksstammen 
voortdurend gevoed en de gemoederen tot wederwraak aangevuurd. Niemand achtte zich op reis, in 
de bosschen of in eenigzins verwijderde en eenzaam liggende ladang’s veilig, en wie zijn huis verliet, zelfs 
ter verrigting van beroepsbezigheden, was steeds met een blaasroer en vergiftigde pijlen, of meteen’ 
zwaren houwer gewapend. Sedert echter Nederland over die landstreken gezag voert, is de maat¬ 
schappelijke toestand aldaar zoodanig verbeterd, dat men thans niet zelden vrouwen en kinderen, 
weerloos en alleen, in de afgelegenste wildernissen aantreft, zich met het verzamelen van nuttige voort¬ 
brengselen bezig houdende, terwijl alle stammen vreedzaam met elkander verkeeren. Nergens welligt, 
heeft de invloed van het Europesche bestuur zich op het zedelijk karakter en het levensgeluk van den 
mensch gunstiger en weldadiger doen kennen, dan op Borneo. 
Een klein eind wegs de Soengi Palandauw opvarende, ziet men aan de zuidzijde eene komvormige 
diepte, het aanzien hebbende eener verzakking van den grond, waarin eenige verbrande boomstronken, 
die boven het water, dat zij bevat, uitsteken. Dat water vergadert zich daar gedurende den regentijd 
en vormt eene soort van meir, aan welks oever, drie jaren voor ons bezoek, een nieuw gehucht is 
ontstaan, Kampong Mangamet genaamd, dat in 1836 zes huizen telde en door Pekoempaijers van 
Ketap en eenige Dajakkers van de Kampong Dajo bewoond werd. Het dorp Dajo ligt nog ruim drie 
uren hooger, aan de Soengi Palandauw, en zal ongeveer 200 zielen bevatten. Ten zuid-ooslen, achter 
de Kampong Mangamet, begint de bodem zacht te rijzen, en vertoont eenen plantengroei, geheel ver¬ 
schillende van al hetgeen door ons elders op Borneo was waargenomen, De grond aldaar is met mossen, 
varens, eene fraaije soort van Nepenthes en velerlei geurige kruiden bedekt; eene wilde jasmijn wordt 
door Melastomae-struiken afgewisseld, terwijl een Pinus en andere dungetakte en schrale boomen van 
middelbare grootte, de verscheidenheid en het vreemdsoortige der vegetatie volmaken. In dat oord, 
hetwelk een zoo geheel eigenaardig karakter ten toon spreidt, vonden wij de fraai gevederde Nectarinia 
Hasseltii in grootere menigte, dan ergens op Sumatra of Java, waar ons die kleine honigvogel slechts 
zeldzaam te voren kwam. Ook schoten wij aldaar verscheidene voorwerpen van een’ rooden Gouroucou 
(Trogon Duvaucelii) en van een’ nieuwen bladvogel (Phyllornis). Yan Mangamet, zoowel als van Dajo, 
en Koemoera geleid; in het Hindi wordt het Koembhir uitgesproken. Van meer algemeen gebruik, ter aanduiding 
van dien smalgebekten krokodil, zijn echter in het Sanskrit de namen: Gokt, God/id en God hik a , welke, in het 
Bengali, tot Ghadii/ala en Ghadela zijn vervormd, en waaruit de aldaar in het dagelijksch leven gebruikelijke naain 
van Gartal is ontstaan, die vervolgens door de Europeanen weder in Gavial (Gaviaal) werd verbasterd. 
