405 
genoemd en door lofspraak verheerlijkt te worden. Kambi is van reusaehtige gedaante, heeft vinger- 
lange slagtanden, zoekt de levenden van den regten weg af te brengen en de ligchamen der dooden te 
verslinden. Ook Kaloeë poogt vaak den mensch onheil te berokkenen, hem ziek te maken, zijn leven 
te verkorten, en zelfs na den dood zijne ziel op allerlei wijzen te folteren. Tot diegenen, welke de 
zielen der afgestorvenen verbeiden en langs den weg van het hemelsche paradijs ter helle trachten te 
voeren, behoort vooral de Koekang (* * * (§) ). Ten einde zijne booze voornemens te verijdelen, moeten 
door de Bilian's (-}-), en bijzonder door den Maga lian , d. i. zielen-geleider, onder het uitstrooijen 
van gewijde rijst, de noodige bezweringen worden gedaan. 
Voorzeker verdient het onze opmerking, schrijft de Heer Hupe in zijne aangehaalde mededeeling, 
met welk eenen vloed van woorden de Dajaksche priesters hunne, met geduld en nieuwsgierigheid 
aangehoorde geschiedverhalen, soms geheele nachten door, neuriën of liever in een eentoonig geluid 
voorzingen; vooral wanneer men daarbij in aanmerking neemt, dat dit gezang voor het grootste gedeelte 
slechts uit registers van namen en zaken bestaat, in eene taal, welke door hen niet eens verstaan wordt 
en die zij met den naam van bahasa Sangïang (($) bestempelen. — De vraag, uit welke elementen 
deze geheimzinnige taal wel bestaat, en tot in hoeverre zij van de eigenlijke volkstaal en de onderschei¬ 
dene tongvallen der naburen afwijkt, wordt door genoemden schrijver niet beslist en biedt nog een 
uitgestrekt veld van onderzoek aan. 
Behalve het heir van góden en beschermgeesten, zoo denkbeeldig als zigtbaar door Hampatong' s 
voorgesteld, vereeren de Bejadjoe’s ook nog onderscheidene natuurvoortbrengselen uit het planten-en 
het dierenrijk. De Dajakker doet geen voetstap, zegt de Heer Hupe, zonder een bijgeloovig denkbeeld 
er aan te paren. De bijzondere groeiwijze van sommige boomen en het rammelend geluid hunner door 
den wind bewogene takken en bladeren, het zien van een kreng of de onverwachte ontmoeting eener 
slang, het ontwaren van zekere visschen, de vlugt of het gezang van zekere vogels: al deze en vele 
andere toevallige verschijnselen boezemen hem een levendig profetisch belang in. Onder de vogelen, 
waarop die inboorlingen het meeste acht slaan, zijn ons bepaaldelijk de volgende opgegeven: Trogon 
Duvaucelii enDiardii, Pitta atricapilla, Pomatorhinus montanus, Centropus philippensis, Arachnothera 
chrysogenys en longiroslra, Alcedo madagaseariensis en bovenal Falco (Haliaëtus) pondicerianus. Het 
zijn inzonderheid de onderscheidene toonen van het stemgeluid van sommige dezer vogels, waaruit door 
hem, die ze hoort, de aankondiging van voor- of tegenspoed wordt afgeleid: van andere soorten dezer 
gevederde luchtbewoners, vooral der pijlsnel vliegende Arachnotherae en van den zoo even gemelden 
(*) Dien naam draagt aldaar de Stenops tardigradus, bij ons gewoonlijk »luijaard” geheeten. De Maleijers ter 
westkust van Sumatra noemen dat zonderlinge nachtdier, Poêkang , de Sundanezen op Java, Moêka; het laatste 
woord beteekent aangezigt, en is aan dit dier gegeven, uithoofde van zijne betrekkelijk groote oogen en buiten¬ 
gewone physionomie. Wij hebben reeds ter gelegenheid van den even vreemdsoortigen Tarsius spectrum aangeteekend 
(bl. 381), dat zoodanige groot geoogde en, bij helder daglicht, meestal een zeer dom aanzien hebbende dieren, 
onder de ligtgeloovige Indische eilanders in lange niet ter goeder naam en faam staan. 
(f) Zie bl. 369. 
(§) Dus: taal van Sangïang (den Dajaksehen god); doch de oorspronkelijke beteekenis van die woorden is eigen¬ 
lijk zooveel als: gewijde taal. 
Land- dn Volkenkunde. 
102 
