406 
kleinen, dikwerf hoog in de lucht zwevenden zeearend, zijn het de rigting en de wiekslag, waar geluk 
of ongeluk aan verbonden zijn. Gunstig altijd is het voorteeken, wanneer de vogelvlugt, van den 
Antang (*) boven anderen, juist naar de streek is gerigt, waar een reiziger henentrekt of eene zaak van 
gewigt te regelen valt. Minder gunstig, doch niet verwerpelijk is het, zegt de meermalen genoemde 
Christen-Zendeling Hupe, wanneer de Antang, in plaats van dadelijk zijne vlugt derwaarts te nemen, 
vooraf boven het hoofd van den bezweerder eenige cirkels beschrijft. Heeft men den vogel over eene 
andere onderneming, dan eene reis, te raadplegen, dan worden er, alvorens men een begin maakt 
met het uitstrooijen ( mendwar ) van gewijde rijst-katan, twee tegenover elkander staande punten gesteld, 
en daarna de uitspraak gedaan. Met welk een blind bijgeloof de Dajakkers op dit orakel bouwen, 
kan blijken uit de volgende, door Kapitein Hendriks medegedeelde gebeurtenis (f). In het jaar 1836, 
bij gelegenheid eener militaire expeditie naar de Soengi Kahajan of zoogenaamde groote Dajak, ten 
einde van de bewoners dier streken voldoening te erlangen of hen te straffen, wegens het vermoorden 
van de tot het innen der jaarlijksche hoofdgelden, door den Resident van Ranjermasing derwaarts 
gezondene personen, was die militaire magt tot op korten afstand de Kampong’s genaderd, waar de 
vijand zich bevond, als de met ons bevriende en de expeditie verzeilende Dajaksche aanvoerders een 
zwaar hoofd begonnen te krijgen in het welslagen der onderneming, en aarzelden om verder voort te 
trekken en den vijand in de bosschen en andere schuilhoeken op te sporen. De Resident Goldman, 
die den togt in persoon mededeed, den tegenzin der Dajaksche hulpbenden bespeurende, bereidde hen 
een feestmaal, gaf eenige varkens, een’ buffel en vijftig kannen arak daaraan ten beste, en deed tegen 
den avond, ten einde de vreugde te verhoogen, een vijf-en-twintigtal Bilian’s ontbieden, die zich dan 
ook niet lieten wachten. Zijne vertrouwde bedienden hadden last, de handen dezer zangmeisjes (<$) te 
vullen en haar al de vermogens harer kunst te doen aanwenden, om de vrees der opperhoofden te ver¬ 
bannen en hen tot het voortzetten der onderneming aan te moedigen. Zoodanig middel werkt daar, 
als hier en elders, en had dan ook ten gevolge, dat reeds den anderen morgen alle weerbare Dajakkers 
zich bereid verklaarden, den vijand te gemoet te trekken, onder de uitdrukkelijke voorwaarde nogtans, 
dat dadelijk na hunnen aftogt de vogel Antang geraadpleegd en de uitslag zijner voorspelling, door een 
tot dat einde achterblijvend opperhoofd, onmiddellijk aan hen medegedeeld zoude worden. Deze 
wensch werd ingewilligd. Het aangewezen opperhoofd sloeg onverwijld aan het werk en begon, onder 
een aanhoudend geprevel en het van tijd tot tijd uitstrooijen van een weinig raauwe rijst, den vogel te 
roepen. Er verliepen echter wel een paar uren, alvorens zich een Antang liet zien; eindelijk kwam 
er een uit de verte aanvliegen en zweefde boven onze hoofden; doch vermoedelijk door de verzamelde 
menigte en de vreemde kostumes verschrikt, verwijderde hij zich langs den verkeerden weg, juist in 
eene tegenovergestelde rigting van onze uitgelrokken hulpbenden. Nu was goede raad duur. Hoe de 
angsten te overwinnen, daar onheil en tegenspoed, volgens de stellige meening van het opperhoofd, 
dat den vogel geraadpleegd had, onvermijdelijk waren, en het volk derhalve moest teruggeroepen 
worden? De Resident wist raad; hij nam den man in zijn gevolg en beduidde hem, dat de zaak moest 
(*) Zie bl. 380. 
(j-) Militaire Spectator, 1837, VI, p. 18. 
($) Zie bl. 369. 
