423 
nog, dat, zoodra men binnen de wijde opening van de ontredderde palissadéring heeft voet gezel, men 
wordt verrast door eene eerewacht, uit een veertigtal inlanders bestaande, welke in twee gelederen 
geschaard, barrevoets, doch met eene kleeding uit den tijd van het Engelsche tusschenbestuur, namelijk: 
roode rokken en witte broeken, die, even als de witte pluimen op de half versleten schako’s, er vuil 
en smerig uitzien — onder het roeren der trom, hun meerendeels verroest en onbruikbaar Europeesch 
geweer presenteren. — Het hof daar — wanneer er die naam voor gebruikt mag worden — is niet 
gemakkelijk van zijne oude vooroordeelen en slechte gewoonten af te brengen en tot het aannemen van 
betere vormen en menschelijker beginselen te bewegen. Vandaar ook bet heimelijk voortbestaan van 
misbruiken, strijdig met de bepalingen der verdragen, welke bij onderscheidene gelegenheden met 
hetzelve door de Nederlandsche regering zijn gesloten. Doodstraffen, zonder voorkennis van het 
Gouvernement, ligchamelijke verminkingen, bij de hartstogtelijke en ongevoelige Mohammedaansche 
heerschers zoo gewoon, de Taliaris (*) of hatelijke verbodswetten omtrent bet verkeer van sommige 
landgedeelten met anderen, of het betreden van jagtvelden, en diergelijke wreede en willekeurige 
handelingen meer, zijn bij die verdragen, binnen het gebied des vorsten, ten eenemale afgeschaft en 
verboden; en toch hebben wij meer dan eens bij onze jagttogten, op een gespannen touw gestooten, 
waar eene bouten kris of kleicang en een blok hout aan waren vastgebonden, ter waarschuwing, dat 
niemand, zonder verlof, zoodanig touw mogt overschrijden, op straffe van de handen afgekapt of gekrist 
te worden. 
Vermits het land tot Martapoera zich slechts onbeduidend boven de oppervlakte der zee verheft en er 
meer open en droog is, schijnt het klimaat er gemiddeld zelfs eenigzins warmer te zijn, dan te Banjer- 
rnasing. Onze thermometers teekenden den 18 f!cn october, bij heldere lucht, des ochtends te 9 ure, 27°5, 
te 10 ure 30°2, te 1 ure, na den middag, 33°4, en te 2 ure 34 c 8 centigraden. De Overste von 
Henrici heeft, insgelijks in de maand october, de volgende thermometer-standen te Martapoera waar¬ 
genomen: ’s morgens te 6 ure, omstreeks 24°, te 1 ure, na den middag, 35 3 —36°5, en ’s avonds 
8 ure, 30° centigraden. 
Den 20 sten october ondernamen wij eene voetreis naar de diamant-mijnen van Oedjoeng-moeroeng, 
Soengi-roentai, Soengi-pinang en Goenong-lawak, allen digt bij elkander en slechts eenige uren ten 
zuiden van Martapoera gelegen. De landstreek, welke wij doortrokken, was vlak en veelal met laag 
hout begroeid, tusschenbeide door eene grasvlakte van alang-alang of door eene ladang afgewisseld. 
Water was schier nergens te vinden, uitgezonderd in eenige kleine rivieren, terwijl de beddingen van 
anderen geheel droog waren. Omtrent een half uur vóór dat wij de Kampong Oedjoeng-moeroeng 
bereikten, kwamen wij aan eene met alang-alang begroeide plaats, waar groote hoopen aarde naast eene 
menigte ingestorte kuilen lagen: het waren oude diamant-groeven, die sedert twee jaren niet meer bewerkt 
werden. Zij behoorden den Pangêran Mangkó Boêmi, bragten echter weinig op, en werden uit dien 
hoofde verlaten. Sedert dien tijd wordt, ten behoeve van dien prins, met dubbelen ijver te Oedjoeng- 
moeroeng en Soengi-roentai naar diamanten gezocht. De voornaamste mijnen van den Sultan en diens 
(*) Van taii , een touw, koord; dus talian zooveel als gebonden of gesloten. 
