428 
Goenong Taga en Goenong Djamboe tot de aanzienlijkste behooren. Tusschen die keten en den 
Pamatton stroomt, in een tamelijk vlak dal, de reeds genoemde Patang Banjoe-pamatton (*), welker 
kristalhelder water zich bruisend over de zwarte rotsen van gabbro, waaruit de bedding aldaar groo- 
tendeels bestaat, westwaarts stort. De boorden van dezen bergstroom en de zacht rijzende hellingen 
van de zuidelijke hoogten, zijn met zwaar geboomte en digte bosschen bedekt. Deze bossehen leverden 
ons eene fraaije, nieuwe soort van slank-aap (f), alsmede onderscheidene zeldzame vogelen, door ons 
vóór of na dien tijd, nooit op Borneo waargenomen. Wij hadden op den zuid-westelijken voet van den 
Goenong Pamatton, digt bij de gemelde rivier, een paar loofhutten laten opslaan, en vertoefden daar 
eenige dagen, ten einde de omstreek te kunnen leeren kennen en, zoo mogelijk, onze verzamelingen met 
nieuwe en zeldzame natuur-voorwerpen te vermeerderen. Die plaats lag, volgens den barometer-stand, 
20,3 meters boven de oppervlakte der zee. De luchtsgesteldheid was, den 22 slen october, des morgens 
te 6 ure, 20°7 centigraden, te 1 uur, na den middag, bij bewolkten hemel, 295, en te 21 ure, bij 
helder en zonnig weder, 32°8 centigraden. 
Van den Goenong Pamatton voeren onderscheidene voetpaden naar verschillende streken der Lawut- 
en Sultans-landen. Wij kozen, ter voortzetting onzer reis — den 24 sten oetober — dat, hetwelk naar 
den oever der Soengi Karang-intan leidt, waar ons, bij de Kampong Apat, twee djoehoeng's wachtende 
waren, door ons van Martapoera ontboden en waarmede wij ons voorslelden, gemelde rivier tot bij den 
waterval Arinawe te bevaren en vervolgens langs haar naar Martapoera terug te keeren. De physische 
gesteldheid van het land, dat wij op den togt van den Goenong Pamatton naar de Kampong Apat door¬ 
trokken, scheen zeer weinig van die, langs den weg van Oedjoeng-moeroeng te verschillen. Ook hier 
waren menschelijke woningen, waterrijke spruiten en bebouw'de velden schier nergens te ontdekken, 
en schenen de eenzame en golvende grasvlakten alleen door herten bewoond te worden. Aan onze 
regterhand, zijnde de oostzijde, hadden wij eene, almede grootendeels met alang-alang begroeide, 
keten van kleine bergen en heuvelen, die met den kalen Goenong Batara-boeloe, nabij de Soengi 
Karang-intan, zamenhing. Naarmate wij het gehucht Apat naderden, begon zich ook ter westzijde 
van ons pad, eene heuvelreeks te vertoonen, langs welker helling wij omtrent een dertigtal herten 
gadesloegen. 
De Soengi Karang-intan (($), welker bedding ter hoogte van de Kampong Apat omtrent honderd voet 
breedte zal hebben, bevatte toen, bij het einde der drooge moeson, slechts eene betrekkelijk geringe 
hoeveelheid W'ater, en hare hier en daar hellende, doch meer algemeen steil afgestorte oevers, verhieven 
zich doorgaans van tusschen de 15—30 voet boven den vloed. Vaste rotsen en losse blokken van gabbro, 
serpentijri en dioriet, somwijlen onmerkbaar in elkander overgaande, en bij welke zich op ééne plaats, 
ook klippen van graniet voegden, waren de heerschende steensoorten, tot boven de Kampong Oedjoeng- 
bankal. Van daar verder opwaarts werden zij vervangen door donkergroen mieaschiefer, dat vooral in 
(*) Letterlijk: het rivierwater van den Pamatton. 
(j-) Sernnopithecns frontatus, Verhandelingen; Zoölogie, Mamm. p. 78, Tab. 8. 
(§) Letterlijk: rivier der diamant-klippen. 
