inlandsehe volgelingen, zoo mannen, vrouwen als kinderen, op de Kokos- of Keeling-eilanden, bijna 
150 geogr. mijlen ten Z. W. van Straat-Sunda en buiten alle Europeesch beheer gelegen (*); doch zijn 
wispelturig en willekeurig karakter waren oorzaak, dat hij ook op die eenzame plek, te midden van 
den Oceaan, niet lang rustig en vreedzaam leven kon. — Eenige jaren vóór ons bezoek van Poeloe- 
lampej was, door eene vereeniging van een paar Chinezen, eenen Arabier en den Pangêran Mangkó 
Boêmi, aldaar een suikerplantaadje met eene fabriek aangelegd, welke onderneming destijds door den 
deelhebbenden Arabier bestuurd werd. Het riet werd er door Dajaksche pandelingen en vrije inlanders 
uit de omstreek geplant, en tegen den prijs van ƒ 2 de 100 bossen of 600 stokken, eerste soort, aan 
de fabriek afgeleverd. Van 480—500 zoodanige stokken, verzekerde ons de Arabier, maakte hij 
gewoonlijk één pikol suiker, terwijl men in de suikerfabrieken op Java, door elkander 1000 stokken 
voor één pikol berekent noodig te hebben. Onze barometer stond bij Poeloe-lampej even hoog, als aan 
het zeestrand, en de thermometer teekende te 1 ure, na den middag, bij helderen hemel, 30 centigraden. 
Na een paar dagen oponthoud gingen wij, den 12 den november, op reis naar den Goenong Sakoembang. 
Het voetpad, dat wij volgden, liep bezuiden om den kleinen berg Pantie en over de gehuchten Tam- 
boerong, Poeloe-nangka, Bilimbing en Habalang. In de nabijheid van den Goenong Pantie, waar het 
land heuvelachtig werd, vertoonde zich weder een fijnkorrelig, blaauwachtig graauw diorietgesteente 
of gabbro, van hetwelk, langs de zacht glooijende hellingen der hoogten of heuvels (Moengoës), 
die wij overtrokken, dikwerf blokken uit den grond staken, en waar de beddingen der kleine rivieren, 
welke van den Goenong Pantie afkwamen en zuidelijk stroomden, met gerolde stukken als bezaaid lagen. 
Het vlakke en golvende land was voor het overige ook daar in het oog loopend dor en voornamelijk met 
alang-alang bewassen; alleen in de kleine tusschenliggende dalen, waar gewoonlijk eene waterbeek 
murmelde, groeiden boomen en struiken van wild hout. Langs de hellingen van den Goenong Pantie 
en van andere soortgelijke heuvelen en kleine bergen in den omtrek, zag men hier en daar ladang’s, 
in welke vele half verbrande boomstronken ten bewijze verstrekten der vroegere aanwezigheid van 
bosschen. Eenzaam lagen op die kale plekken gronds de armoedige huizen of hutten der eigenaren. 
Geheel anders was de indruk, dien het hooge gebergte op ons maakte, dat zich aan den oostelijken 
gezigteinder verhief en eene ruwe, digt met bosch bedekte keten vormde, boven welker rug nog 
enkele puntige toppen uitstaken. Aan den oostkant van den Goenong Pantie verdween de dioriet- 
formatie, en namen wij zeer menigvuldig kwartskeijen in de kleine valleijen w r aar, terwijl een weinig 
verder, aan den voet van den kleinen berg Langaras, gerolde steenen van graniet en mieaschiefer in de 
rivierbedden niet zeldzaam waren. Voorbij Tamboerong, waar wij slechts een enkel verlaten huis 
aantroffen, in hetwelk wij nachtverblijf hielden, terwijl wij den volgenden ochtend onze reis verder 
voortzetteden, liep de weg eene wijle door hoog bosch, en voorts afwisselend over eene golvende land¬ 
streek, van eene roode, sterk met kwartszand en kwartskeijen gemengde kleiaarde; slechts nu en dan 
vertoonden zich klipsteenen van gabbro, serpentijn of dioriet. Woningen en bebouwde stukken gronds 
waren zeldzame verschijnselen. Naarmate wij digter bij het groote gebergte kwamen, verkreeg echter 
het land een vruchtbaarder aanzien, waartoe vooral de ruimere hoeveelheid water zeer veel bijdroeg. 
H Zie A. van der Jagt, Beschrijving der Kokos- of Keeling-eilanden, in de Verhandelingen van het Balav.. 
Genootschap, XIII, bl. 193. 
