438 
serpentijn aan, doch menigvuldiger eene nagenoeg steenlooze leenaachtige aarde. Dezelfde geologische 
verschijnselen neemt men tot op de hoogte van omtrent 500 voet boven het zeevlak, langs de westelijke 
helling van den Goenong Sakoembang waar. Serpentijn, dioriet en syeniet, welke rotssoorten ook 
elders elkander dikwerf vergezellen, en door de verandering en menging van hare zamenstellende 
deelen, nu en dan onmerkbaar in elkander overgaan, w'orden, bij afwisseling, tot op den 967 meters 
hoogen top van gemelden berg waargenomen. — Op den weg van Poeloe-nangka naar de Kampong 
Bilimbing, vonden wij wederom twee Chinezen, welke daar sedert 2 jaren woonden, en zich gedurende 
de west-moeson met goudwasschen, en in het drooge saizoen met het bebouwen van lêdang’s bezig 
houden. In de voorafgegane west-moeson hadden zij, volgens hun zeggen, slechts 5 tailen goud 
gevonden; daar echter de Chinezen van het, door hen in de Lawut-landen gedolven stofgoud, het 
tiende gedeelte, bij wijze van patentregt, aan het Gouvernement moeten ten beste geven, is het wel 
te vooronderstellen, dat zij het wezentlijke bedrag hunner vondst steeds zooveel mogelijk zullen trachten 
te verkleinen en te verduisteren, ten einde zich aan die belasting te onttrekken. Doch de voormelde 
hoeveelheid als maatstaf aannemende, dan zoude een mijngraver, naar het Chinesche stelsel van goud- 
wassching, door elkander 5—6 tailen stofgoud in het jaar kunnen winnen, hetgeen, na aftrek der 
lands-belasting, berekend tegen ƒ 60 de tail (*), eene zuivere winst van omtrent ƒ300 per hoofd aanwijst. 
Het aantal goudgravende Chinezen en Dajakkers, welke laatsten alleen voor vast loon, zijnde 8—10 
gulden in de maand, voor de eersten werken, wordt tegenwoordig in die streken van Borneo op ongeveer 
200 koppen begroot. 
Te Habalang namen wij onzen intrek in een klein en luchtig huisje van boomschors, dat op twaalf 
voet hooge stijlen rustte en eenzaam in eene ladang, digt bij een riviertje, gelegen was (-f*). De 
merking verdient vooral ook, wat de Heer von Hnmboldt, aangaande den vermoedelijken ouderdom en rijkdom aan 
edele metalen , in verband met de hoofdstrekking van sommige bergketens aanmerkt: » M. Elie de Beaumont — zegt 
de beroemde reiziger — a fait voir par des induclious remplies de sagacité que la contemporanéité des fractures paral- 
lèles s’étend aux chaines de montagnes ou aux graudes lignes de soulèvement. Sous Pinfïuence de ces idéés, un fait 
que je vais consigner a la fin de cette section parait digne de fixer 1’attention des géologues. Les chaines méri- 
diennes, et, par conséquent, parallèles entre elles, de 1’Oural et des Monts Kousnezk, ont offert de grandes 
richesses cl’or, surtout dans les alluvions aurifères de leurs pentes orientales. La chaine méridienne du Bolor offre de 
Por sur ces deux pentes, mais surtout vers Pest. Dans la péninsule transgangétique de Pinde, Por et le platine sont 
recueillis dans la chaine cPAwa et les afïluents de PIrawaddi. C’est même jusqu’ici Ie seul point de toute 1’Asie oü 
le platine a été découvert hors des confins de la Sibérie, et ce point se trouve précisément dans la région oü différents 
systèmes de lignes de faites, courant du nord au sud, sont le plus rapprochés. En signalant ici, pour 1’Asie comme 
pour les chaines américaines des Andes, des Alleghany méridinaux et du Brésil, une certaine prédominance 
d’alluvions aurifères dans les chaines méridiennes, je me borne a exposer un simple fait, une liaison qui 
semble exister entre la direction d’axes plus ou moins parallèles et des éruptions métallifères sur des crevasses 
d’un age très-rapproché.” L. c. T. I, p. 221. De keten, welke het Ratoes-gebergte vormt, en aan welker west¬ 
en oost-zijde de diluviale beddingen rijk zijn aan goud, platina en diamanten, doorsnijdt Borneo van zijne Zuidpunt 
(Tandjong Salatan) tot benoorden de evennachtslijn, en zij schijnt, zoo niet de eenige, dan toch de langste van zoo¬ 
danig eene, schier zuiver zuid- en noordelijke strekking, in geheel den Indischen Archipel te zijn. 
(*) 1° de laatste jaren is het stofgoud uit de Lawut-landen, somwijlen tot f 64 en f 66 de tail, te Banjermasing 
verkocht. 
(f) Zie PI. 54. 
