* 
G E Z I G T E N 
VAN 
BERGEN, KRATERS, KUSTEN EN EILANDEN 
JAVA, SUMATRA EN DE STRAAT SUNDA. 
De uitgebreidheid, welke mijne reisverhalen van Borneo, Timor, Nieuw-Guinea en andere 
oostelijke streken van den ïndischen Archipel, van lieverlede hebben bekomen — eene uitgebreidheid, 
waardoor de tekst ten slotte aanmerkelijk meer plaats beslaat, dan aanvankelijk aan het geheele boekdeel 
was toegedacht — maakt het mij ten pligt, in deze bijdragen tot de kennis der natuurlijke gesteldheid 
van Java en Sumatra, waar de afdeeling Land- en Volkenkunde mede besloten wordt, meerendeels 
zeer kort te zijn, en de daarbij behoorende afbeeldingen en kaarten slechts van de noodige, toelichtende 
verklaringen te moeten doen vergezeld gaan. Alleen ten opzigte van die kraters, welke nog weinig 
bekend, en van die vulkanische verschijnselen, welke bijzonder gedenkwaardig zijn, heb ik gemeend 
eenigzins meer te mogen uitweiden; terwijl ik mij omtrent de overigen hoofdzakelijk heb bepaald tot 
het aanhalen van en het verwijzen naar zulke werken, als waarin min of meer uitvoerige en, natuurlijk, 
ook min of meer wetenschappelijk belangrijke berigten, aangaande die vuurbergen te vinden zijn. 
Wanneer ik mij hier tot inkrimping gehouden acht, is het er echter verre af, dat mijn voorraad 
bouwstoffen zoude zijn uitgeput. In geenen deele! Mijne nog onuitgegevene geographische, statistieke 
en inzonderheid mijne zoölogische Aanteekeningen van Java en Sumatra, gevoegd bij de aanwezige, 
nagelatene handschriften van mijne, # op het veld des onderzoeks, als slagtoffers gevallen vrienden en 
reisgenooten, zijn meer dan toereikende en, bedrieg ik mij niet, ook belangrijk genoeg, om als een 
vervolg op deze Verhandelingen bewerkt te worden. Mogt onze Hooge Regering tot zulk eene 
voortzetting kunnen besluiten, hoe gaarne zoude ik mijne zwakke krachten, doch warmen ijver willen 
blijven toewijden aan eene taak, door welker vervulling het edele doel, waaraan de Natuurkundige 
Land- en Volkenkunde. 113 
# 
