entegen geeft 3010 meters (=9264,7 Par. voeten) voor genoemd punt op, en de Heer Junghuhn schat het 
op 9230 Par. voeten absolute hoogte. De middelste en hoogste top van den zuidelijken, schier half- 
kringvormigen bergrug, welken de inlanders dikwerf, in het algemeen, Goenoeng Sedaratoe noemen, 
terwijl sommige dien naam in het bijzonder aan den middelsten top geven, bereikt, volgens onze meting, 
2920 meters (=8987,8 Par. voeten), en volgens die van D r . Junghuhn 9028 Par. voeten; de westelijke 
en noordelijke toppen, bij de inlanders onder de namen Gamoeroe en Soeniakoening bekend, zijn 
100—200 voeten lager (*). Bij den eersten of westelijken dezer twee toppen had de Heer Diard, 
Inspecteur der Kultures op Java, een gemetseld keldertje, met eene geslotene, houten stolp overdekt, 
doen vervaardigen, vernuftig uitgedacht tot het bewaren der versch gelegde eijeren van zijdewormen, 
gedurende 3—9 maanden of zelfs langer, naarmate der wormsoorten, ten einde op die wijze, door den 
invloed eener bijna onveranderlijke en koele temperatuur, de anders al te snelle ontwikkeling der eijeren 
te vertragen en gezondere rupsen te erlangen. 
Onze acht platen van het gebergte Gedee strekken gedeeltelijk elkander onderling tot verklaring¬ 
en worden voorts door verschillende, alreeds openbaar gemaakte berigten, van welke wij alleen de 
voornaamste zullen aanhalen, genoegzaam toegelicht. Zie Reinwardt, «Over de hoogten en verdere 
natuurlijke gesteldheid van eenige bergen in de Preanger-Regentschappen,” in de Verhandelingen 
van het Bataviasehe Genootschap, IX, p. 18—24; Blume, «Over de gesteldheid van het ge¬ 
bergte Gedé,” in dezelfde Verhandelingen, X, p. 57; Horner, ))Geologische gesteldheid van den 
vulkaan Gedé,” in dezelfde Verhandelingen, XVII, p. 1; Hasskarl, «Uitbarsting van den berg 
Gedeh, gedurende de maanden november en december 1840,” in het Tijdschrift voor Necrland’s 
Indië, 1842, I, p. 241; Junghuhn, «Bijdragen tot de geschiedenis der Vulkanen in den Indischen 
Archipel,” in hetzelfde Tijdschrift, 1843, I, 112—133; hebbende de Heer Junghuhn de, in die 
«Bijdragen” medegedeelde waarnemingen, buitendien nog in onderscheidene andere werken en talen 
aan het weetgierige publiek aangeboden, onder anderen in Lüdde’s Zeitsehrift für vergleiehende 
Erdkunde, IV, p. 61—75, in zijne Topographisehe und naturwissenschaftliche Reisen 
durch Java, 1845, p. 412 en volgg., Tab. 32 fïg. 2, Tab. 36 en 37 van den Atlas. 
DE GOENONG PATOEÏIA, 
PI. LXX en LXXI. 
Aan den Hoogleeraar Reinwardt komt de eer toe, de eerste geweest te zijn, die van dezen, 
sedert langen tijd in rustigen staat verkeerenden vulkaan en van zijn fraai zwavelmeir, eene korte, 
maar zaakrijke en getrouwe schildering heeft geleverd. Hij besteeg den berg in 1819. Omtrent 
dertig jaren vroeger was de Patoeha door den Spaanschen kruidkundigen reiziger Noronha bezocht 
#• 
(*) Zie PI. 66, waar echter, door eene schrijffout, Kamoeroe onder den westelijken bergtop staat. Gamoeroeh of 
goemoeroeh beteekent: bulderen, luidruchtig schreeuwen, brullen, en deze naam, aan het rommelend 
geluid van den krater ontleend, wordt door de bewoners ter zuidzijde van dat gebergte, aan hetzelve in het algemeen 
gegeven (zie PI. 68). De namen Sedaratoe en Soenia- of Soenjakoening, zijn van mythischen oorsprong. Seda 
beteekent: dood, overleden, i-atoe , vorst, vorstin, soevja , eenzaam, verlaten, en koening , geel. 
