de hoogste, zuid-oostelijke top van den Pangerango (* *), op 9195 Par. voeten bepaald, doch in het 
Tijdschrift voor Neêrland’s Indiè', 1843, I, p. 103 en 106, tot 9326 Par. voeten verhoogd. 
Men zie voorts: Teysmann, «Kritische aanmerkingen op de Bijdragen van D r . Junghuhn,” enzv., 
in hetzelfde Tijdschrift, 1843, I, p. 487. 
Aan de W. N. westelijke helling van den Pangerango, of eigenlijk van den langen en hoogen rug, 
die in westelijke rigting van den Pangerango-kegel afdaalt en meer bepaaldelijk onder den naam van 
Mandalawangie (-f) bekend is, ontspringt de Tjidanie, welke, langs Buitenzorg heenstroomende, ter 
weerszijden van haren kronkelenden loop duizenden rijstvelden besproeit. — Koffijplantaadjes, benevens 
Pasangraharis, zijnde eene soort van pleisterplaatsen, die allen naar één model, van bamboesriet zijn 
gebouwd en voornamelijk den Inspecteurs of Controleurs, tijdens hunne inspectie-togten, tot nacht¬ 
verblijf verstrekken, vindt men in onderscheidene oorden, langs de N. westzijde van den Goenong Manda¬ 
lawangie. De Pasangrahan Tapos (§), alwaar wij, in 1827, gedurende een paar maanden vertoefden, 
ligt ruim 780 meters (2401 Par. voeten) boven het zeevlak, op een glooijend bergjuk, langs den west¬ 
kant van hetwelk men, in een diep dal, het water van eene rivier, Tjidjerang genaamd, hoort ruischen; 
dat wilde dal, met de op den achtergrond zich verheffende berghelling en haar donker woud, levert 
een woest, maar verrukkelijk trotsch gezigt op. Onze afteekening — PI. 73, van onderen — vermag 
daarvan slechts als eene flaauwe schets beschouwd te worden. 
DE GOENONG TANKOEBAN-PRAHOE. 
PI. LXXIV—LXXVII. 
D r . Horsfield heeft, in het begin dezer eeuw, dezen werkenden vulkaan slechts vluglig opgenomen 
en diens hoofdkrater in weinige regels geschetst. Gedurende de laatste vijf-en-twintig jaren is zijne 
gesteldheid, door onderscheidene natuurkundige reizigers, van tijd tot tijd nader onderzocht en uit¬ 
voeriger beschreven. Men vergelijke omtrent dezen vuurberg en zijne verschillende kraters ( ) voor¬ 
namelijk: Horsfield, «On the mineralogy of Java,” in de Verhandelingen van het Bataviaaseh 
Genootschap, VIII, p. 153; S. Müller en van Oort, in dezelfde Verhandelingen, XVI, p. 131—156; 
Valck, in het Tijdschrift voor Neêrland’s Indië, 1843,1, p. 174; Junghuhn, in hetzelfde deel van 
(*) Door den Heer Junghuhn nu eens Manellawangie, dan weder Magellawangie en Mangalawangie genoemd; 
zie zijne Reisen durch Java, p. 459, en den daartoe behoorenden Atlas, Tab. 35—37. 
(j-) Het woord mandala , dat de eigenlijke Javanen mandolo en mendolo uitspreken en waaronder deze, in hetKawi, 
den voet van eenen berg, een’ donkeren berg, en ook een’ geopenden kring of gescheurden zak verstaan, 
is ongetwijfeld het Sanskritsche mandala , een’ kreits, bol, eene landstreek enzv. beteekenende, en waarmede 
tevens de naam Manda ra, een’ mythischen berg, door de Javanen schijnt verwisseld of verward te zijn geworden; 
wangi beteekent welriekend, geurig.. 
(§) Zie PI. 73. 
(*) Kdiva Rdtoe , d. i. vorstelijke krater (zijnde de hoofdkrater); Kdwa Opas, d. i. gift-krater; Kdwa 
Badak , d. i. rhi noceros-krater; Kdwa Siloeman , d. i. geesten-krater ( siloeman beteekent eigenlijk ver¬ 
borgen, onzigtbaar, en wordt, uit dien hoofde, overdragtelijk voor spoken of geesten gebruikt); Kdwa 
Bhomas , d. i. krater met achthonderd gaten, enzv. — 
Land- en Volkenkunde. 
114 
