454 
genoemd Tijdschrift, p. 195, en Reisen dureh Java, p. 188, Tab. 15; Bleeker, «Bezoek van 
den Tankoeban-Prahoe, na de eruptie van den 27 s) ™ mei 1846,” in het Tijdschrift voor Neêrland’s 
Indië, 1846, II, p. 565. 
DE TJOEROEK P ENG AH TEN. 
PI. LXXVIII. 
Aan de westelijke helling van den Goenong Tankoeban-prahoe, niet ver beneden zijnen afgeknotten 
en breeden top, ontspringt de rivier Tjimahie, die aanvankelijk haren loop, west- en zuidwaarts, door 
een wijd en vlak dal neemt, dat tusschen gemelden vulkaan en den scherpkantigen bergrug van den 
Goenong Boerangrang is gelegen. Te midden van dat, met hoog en digt bosch bedekte dal, vormt 
die rivier een fraai meir, Lembang Tjimahie genaamd, in welks kalm en helder water zich de toppen 
van den Boerangrang spiegelen, en dat vaak door wilde runderen (Bos sondaicus), rbinoeerossen en 
verschillende watervogels bezocht wordt (* * * (§) ). Na genoemd hoogdal verlaten te hebben, vormt de 
Kali Tjimahie, in haren verderen Joop, langs den zuidkant van het Tankoeban-prahoe-gebergte, onder¬ 
scheidene watervallen, van welke de Tjoeroek Penganten (f) wel niet de hoogste, maar toch de schilder¬ 
achtigste is. Daar stroomt de rivier door een diep en naauw dal en stort zich, nagenoeg loodregt, langs 
eenen ïotswand van trachyt, ter hoogte van omtrent honderd voeten, in twee dikke stralen van sneeuw¬ 
witte vlokken, naar beneden. De stofwolken van water, welke aan den voet van den donkeren en 
schier half cirkelvormig uitgehoolden rotswand, onophoudelijk opstijgen en de stroom, die met klotsend 
geweld neervalt, bieden, in dat eenzame en woeste oord, den bezoeker een belangwekkend natuurtafereel. 
UITBARSTING VAN DEN GOENONG GOENTOER. 
PI. LXXIX. 
De Goenong Goentoer of Goenong Agoeng (§) is, onder de Javaansche vuurbergen, een der werk¬ 
zaamste en wordt, in dat opzigt, misschien alleen door den Goenong Lamongang, in het oostelijk 
gedeelte van het eiland gelegen, nog overtroffen. Van de negentien of twintig uitbarstingen, sedert 
het begin dezer eeuw, van den Goentoer bekend, zijn sommige, die door hare hevigheid bij de 
omwonende bevolking angst en schrik verspreid of in tuinen en velden veel schade aangerigt hebben, 
min of meer uitvoerig geboekstaafd. Men zie dienaangaande, omtrent de hevige uitbarstingen in 
1803, 1818, 1829, 1840, 1841 en 1843: Horsfield, in de Verhandelingen van het Bataviaasch 
Genootschap, VII, n . 3; Reinw'ardt, in dezelfde Verhandelingen, IX, p. 25, en in het Indisch 
(*) Zie PI. 74 en PI. 77. Behalve vlugten van wilde eenden (Anas superciliosa), nam ik daar ook vrij menig¬ 
vuldig Podiceps philippensis en eene nieuwe soort van meerkoet waar, welke door D r . Horsfield verkeerdelijk onder 
den naam van Fulica atra, in de Transactions of the Finnean Society, XIII, p. 197, is aangeduid gew'orden. 
Ik bestempelde haar met den naam van Fulica lugubris. Zij is aanmerkelijk kleiner, dan de F. atra, geheel leisteen- 
zwart, met slechts speuren van wit aan de punten der slagpennen van den 2 dc “ rang; schild op het voorhoofd melkwit 
en tot op het midden van den schedel zich uitstrekkende; bek, van de mondhoeken, 0,034 met. lang, en aan den 
wortel 0,014 met. hoog. 
("t") Tjoeroek beteekenl: waterval, penganten , verloofde; dus beide woorden, zooveel als het bruidspaar. 
(§) Agoeng beteekent: groot (vooral ook in figuurlijken zin), goentoer , donder. 
