186 
EFF 
EID 
“ Osglawg blaen Derw, chwerw chwaith On, 
“ Chweg Efwr.” — Llyw. Hen. 
Y mae achos i ni feddwl oddiwrth yr ymadrodd hwn, o waith 
Llywarch Hen, mai cysson oedd tyb trigolion y wlad yma, yn y 
cynoesoedd, a thrigolion Camschatca yn yr oes lion, yughyleh y 
llysieuyn hwn; o herwydd hwy a’i galwant y melus lysieuyn, 
ac a fwytant y coesau g^vedi eu piliaw; ac weithiau hwy a’u rho- 
ddant ynghrog i sychu, ym mha waith hwy a daenellir a math o 
bylor melusaidd, ac eu cyfrifir yn un o’u danteithion; hwy hefyd 
a ddystylliant o hono boethlyn nid anghyffelyb i frandi. Eraill hefyd 
o drigolion gwledydd gogleddawl ewrop a ddarllawant o hono ddiod, 
yr hon a yf y bobl isel-radd yn lie cwrw. 
EFFROS; Euphrasia officinalis; Eye-bright. 
Dywedir ei fod yn fuddiol i'r golwg, naill gan ei gymmeryd yn 
bylor, neu gan yfed tywalltiad dwr berwedig oddiarno, lieu gan 
osod y llysieuyn, gwedi ei ysigo, ar y llygaid; y mae iddo hefyd y 
gair o fod yn llesol rhag y cryd melyn. 
Egel ; Cyclamen europceum; Sow-bread. 
Egfaen, Ffrwyth yr 
Egfaenwydd; Mespilus Oxyacantlia ; Hawthorn, Whitethorn. 
“ Dwy Egfaen deg fwynaidd.”— D. ab Gwil. i rudd merch. 
Eglyn ; Chrysospleiiium Golden Saxifrage. 
Egroesen, ffrwyth yr 
Egroeswydd *, Rosa canina; Dog-rose. edr. Ciros. 
“ Grisial ynghylch egroesen."— I rudd merch . 
Egyllt ; Ranunculus ;-Crowfoot. 
Eidral ; Glecoma hederacea ; Ground Ivy, Gill, Alehoof. 
Sug y ddeilen hon, yn gymmysgedig ag ychydig win, a dyn 
ymaith dywyllni oddiar lygad march, os arferir hwyr a boreu. Y 
mae trwyth neu fwydiad o lioni mewn dwr berwedig, ynghyd ag 
ychydig fel, yn llesol iawn rhag y peswch, i'w yfed yn lie tê yn 
foreu-fwyd, ac yn ami yn y dydd. 
Eidran ; Origanum vulgare , var. Pot Marjoram. 
ElDDEW; Hedera Helix; Ivy. 
Awdur liynod (sef Hàler) a ddywed bod y dail yn dra rhimve- 
i 
