166 
CAR 
CARN 
aV modd goreu i ’w arlwyo rhag y Clefydau diweddaf ydyw, mala 
swm o ’r dail irion a thywallt drostynt ddwr berwedig, a gadael 
iddynt sefyll dros nos, a rhoddi iddynt ferwad drannoeth, tros ddau 
funud neu dri, a ’i felysu ag ychydig fêl ; yna yfed y claf ddiod 
(ynghylch hanner peintiaid) o’r trwyth hwn deirgwaith yn y dydd ; 
llesol hefyd fydd ei losgi mewn pibell yn yr un modd a’r myglys neu 
dybacco. Meddyg enwog ( sef Dr. Cùlen ) yn ddiweddar a 'i cafodd 
yn dra llesol rhag y manwynau (neu glwyf y brenin); trwyth neu 
ferwad o 'r dail wedu eu sychu a adferasant iechyd, gwedi methu 
o heli ’x mor, ac amryw foddion, a chyffyriau eraill. Gwr arall 
(sef Filler ) a'n hyspysa am enetli, a deuddeg o friwiau manwynawg 
arni, yr hon a iachawyd with yfed yn helaeth iawn beunydd, dros 
bedwar mis, o drwyth cryf o 'r llysieuyn hwn. Hwsmonwr hynod 
a ddywed y gellir difetha Y llysieuyn hwn o dir, os torrir coron neu 
ben y gwreiddyn yn y mis mawrth. 
Carn yr ebol y gerddi; Asarum europceum; Asarabacca. 
Pwys o 20—i—25 gronyn o ’r gwraidd yn bylor sydd gyfogbair 
ac ysgarthaidd, neu fwydiad o ynghylch dram o Y dail mewn 
\ 
gwin. 
Y dail yn llwch a goethant y ffroenau a’r pen. 
Y meddyg Culen a ddywed yn fwy hyspysol; pe sychid y gwraidd 
hyd. yn unig y gellid ei wneud yn bylor, ei fod yn gyfogbair esm- 
wyth, a diniwed, yn ddognau rhwydd fychain, sef ynghylch pwys 
ugain gronyn neu weithiau lai na hynny. Ac ym mhlith yr holl 
gyffyriau nid oes dim cyffelyb iddo am beri dyferlif o Y pen ; y dail 
sydd oreu i Y perwyl yma. Os cymmerir i fynu i Y ffroenau pwys 
gronyn neu ddau dros rai nosweithiau olynol, efe a bair ddyferlif 
o Y ffroenau, yr hwn a barhâ dros rai dyddiau, trwy ba fodd yr 
iacheir yn effeithiol yr amryw glwyfon canlynol; sef dolur, neu gur 
yn y pen,—y ddannodd,—dolur a gwres yn y llygaid,—a rhyw argoel 
o Y parlys a Y hunglwyf. 
Carn yr ebol y mòr ; Convolvulus Soldanella ; Sea-Bindweed. 
Çarnedd; Senecio;-Groundsel. 
Carnedd felen fenyw ; Senecio vulgaris; Common Groundsel, Sim- 
son. 
Tywalltiad dwr berwedig ar y llysieuyn hwn, a hwnnw yn o gryf. 
