IV 
RHAGYMADRODD. 
yn y tair jeithoedd, sef yn y Gymraeg, y Lladin, a’r Saesoneg: felly 
ysgatfydd yr adwaenai rhyw un y ddalen a ddymunid, yn un o'r jeithoedd, 
ac yn ddilynol yn y teiriaith. E ddeuai felly y cywir enwau yn fuan yn 
sefydledig, ac na byddai rhagllaw achos camsyniad yn eu cylch. Tra 
diffygiol ac anghywair ydyw pob bwriad, i roddi i ni hyfforddiant ynghylch 
cywir enwau llysiau, a welwn ni yn yr amryw ddywededig cirlyfrau, sydd 
yn ein plith, sef yr eiddo y parcliedig Dr. Davies, Mr. Richards, Sion 
Rhydderch, Risiart Morris, &c. Y mae yr awduron hyn, y Dr. Davies 
yn bennaf un, yn ddiau yn rhoddi i ni gantoedd o wir brif enwau llysiau, 
sef y rhai a arferid gan y meddygon o’r oesoedd gynt; eithr nid ydynt ond 
o ychydig wasanaeth i ni yn y cyflwr y maent, o herwydd eu bod, o leiaf 
y rlian fwyaf o honynt, gwedi eu camddeongli, neu yn feius eu cyfieithu 
i’r ieithoedd lladin a saesoneg; ac nid oedd raodd i’r peth ddigwydd 
amgen, canys gan ddynion llwyr anwybodus yn nghelfyddyd llysieuwr y 
casglwyd ac y trefnwyd y rhai hynny, fel y mae y Dr. Davies yn cyfaddef 
yn deg, gan ddywedyd “ nad ellid disgwyl dim perifaith o’i dwylaw ef 
ar y testyn,” o achos ei anwybodaeth o’r gelfyddyd ; ac y mae ef yn rhoddi 
ar ryw un mwy deallus yn y gwaith, ddiwygio y beiau hynny, nad oedd 
modd iddo ef eu gochelyd. A chan mai o’ i lyfr ef yn bennaf y bentliy- 
giodd Mr. Richards, a’r sawl a ddaethant ar ei ol ef oddiwrtho yntef, 
nid oes modd i’r gorchwyl fod gwedi ei wellhau ond ychydig, gan dreiglaw 
trwy y fatli ddwylaw, mor lwyr anwybodus o’r swydd. 
Gan mai fel hyn y mae yn dygwydd, tybiais y gallwn wneuthur cymmwy- 
nas nid bechan i’m cydwladwyr, pe gosodwn ger eu bron y faith waith ag a 
grybwyllais uchod, sef y Rhestr Deiriaith; y cyfryw gan hynny yr wyf yr 
awrhon yn ei gyflwyno i ti, y Cymro liynaws, sef casgliad o enwau yr 
A 
amryw Wydd, Llysieuwydd a Llysiau, nid yn unig a dyfant yn naturiol yn 
dy wlad dy hun, ond hefyd cynnifer oil ac y daethym i wybodaeth am 
