216 
MAL 
MAR 
} 
Alchemilla vulgaris; Common Ladies’ Mantle. 
\ 
✓ 
Mallder. edr. Llosg. 
Mamlys. edr. Llys y fam. 
Mammog ddrewllyd. edr. Trwynsor. 
Man y don. edr. Gwerog. 
Mandon. edr. Llys yr eryr. 
Mandraglysieuyn ; Atropa Mtindragora ; Mandrake. 
Mantell y cor ; 
Mantell Fair ; 
Pob rhan o’r ddeilen hon sydd ymysgar-rwymawl. 
Manwydd-gen ; Lichen fruticulosus; Shrubby Liverwoit: a division of 
the genus Lichen. 
Manyglog. edr. Elinog. 
Marchalan ; Inula Helenium ; Elecampane. 
Llysieuyn yw hwn o fawr rinwedd, nid oes ond prin ei gyffelyb 
rliag clefydon yr ysgyfaint, sef y peswch, poeri gwaed, diffyg anadl, 
ac hefyd rhag surni yn y cylla. Y dogn cyffredin yw dram mewn 
dwr berwedig. Y mae efe yn hynod rhag y pâs ar blant. Gellir ei 
barottoi yn y modd hwn, nadder y gwraidd yn fân defyll, ac ar 
bedair wns o liono tywallter tri pheintiaid o ddwr berwedig, gadawer 
iddo sefyll dros nos, a berwer ef drannoeth dros ychydig funudiau, 
a phan oero hidler ef, at beintiaid o’r trwyth hwn doder chwarter 
peintiaid o win gwyn, rhag clwyf y cylla; ac yfed y clwyfus lonaid 
gwydr-gwin deirgwaith yn y dydd, sef un ar gythlwng, arall yn- 
ghylcli awr o flaen prydnawn-fwyd, a ’r trydydd ar bryd gwely; 
eithr rhag y pâs, hanner y swm o ’r gwraidd, sef dwy wns, fydd 
ddigon; ac nid rhaid ond tywallt arno ddwr berwedig, a gadael 
iddo sefyll; yna yn lie ’r gwin, doder atto dair wns o fèl gwedi ei 
buro ar dan araf, ac yfed y claf ddwy lwyaid o liono pedeirgwaith 
yn y dydd. Y mae ’r Dr. Hil yn mynegi esampl o enethig, yr hon 
oedd ar drangcedigaeth, a iachawyd yn hollol a’r meddyglyn hwn, 
gwedi i bob moddion eraill fethu. Y mae ’r parottoad hwn yn dra 
llesol hefyd rhag y tostedd. 
Dywedir i drwyth o ’r gwraidd iachau’r clafr ar ddefaid. 
Marchberllys. edr. Llwfach. 
Marchfeillionen ; Trifolium praterise ; Common purple Trefoil, Clo¬ 
ver. 
