234 
SAW 
SIN 
Sawdl y crydd; Chenopodium Bonus Henricus ; Mercury Goosefoot, 
Y ddeilen hon a wna fwydlys iachus a blasus, ynghyd a chigfwyd, 
gwedi ei berwi, ac a ryddhâ y coluddion yn arafaidd. 
Sebonllys ; Saponaria officinalis; Soapwort. 
Y llysieuyn hwn sydd o ’r un natur a rhinwedd a sebon, ac yn 
llesol rhag y gymmalwst, cryd cymmalau, cryd melyn, ac amryw 
rwystrau, neu attaliadau yn yr ymysgaroedd; gwneler trwyth o’r 
gwraidd a’r dail. Y mae dyferwad o hono yn olch llesol rhag y 
cosi. 
Seifys. edr. Cibellyn. 
Seitiínalen. edr. Tresgl. 
Sel Selyf ; Convallaria multiflora ; Common Solomon's seal. 
Selidon. edr. Dilwydd felen. 
Senseg ; (B rec.) Calendula officinalis; Marigold. 
Sensigl ; Chrysanthemum Leucanthemum ; Great Daisy, White Ox-eye. 
Seraidd Ysgallen ; Centaurea Calcitrapa; Common Star-thistle. 
Seren Fethlehem; Ornithogalum;-Star of Bethlehem. 
Serenllys ; Aster ;-Starwort. 
Serenyn ; Scilla verna ; Vernal Squill. 
Sesleria. edr. Corswelltyn rhuddlas. 
Sewyrllys; Satureja hortensis; Savory, 
Sherardia. edr. Corwreiddrydd. 
SlBBALDIA. edr. PüMBYS. 
Sibthorpia. edr. Ceinioglys. 
SlDAN Y BRAIN, edr. CYFLAFAN. 
Sidan y WAUN ; Eriophorum ;-Cottongrass. 
Sidwrmot. (Llygrair.) edr. Brytwn. 
Simmwr y cor ; Alchemilla vulgaris ; Common Ladies’ mantle. 
Sinsir ; Amomum Zingiber ; Ginger. 
Y gwreiddyn hwn sydd iw gael am y geiniog ym mhob pentrel; 
ac hynod llesol ydyw rhag gwendid a llesgedd y cylla, ac i chwalu 
’r gwynt, a fo yn peri cnofeydd yn y coludd, ar ymysgaroedd. 
Gellir cymmeryd y sylwedd, gwedi ei falurio, ar ychydig o ryw 
wlyb, neu tywallter arno, gwedi ei ysigo, ddwr berwedig, ac yfed 
y claf hwnnw, yn gryf, neu yn wan, fel y bo yr achos yn gotyn; 
gellir ei felysu ag ychydig siwgr llwyd. Nid oes odid ei gyffelyb 
am gynhesi, ac adfywio cyfangorph henaint. 
