PRIX DE 1817, SUR LES VILLES. 47 
ultra collegium novem canonicorum cum præposito, sub annum 
Domini 1020 fundatum, viginti sacellani aut plures fuerurit ins- 
tituti. Sicque videtur paulatim in oppidum excrevisse ; quini- 
mo refert Valerius Andréas id jam circa an. 910 cinctum 
fuisse muro * Memoratus Raissius id vocat urbem peranti- * Eibiîotu. 
quam ; sed nihil habet de anno structuræ, aut murationis be,g ' p ‘ 54 ‘ 
ejusdem. 
Plura loca, quibus ante sæculum XII oppidorum forma et 
jura competierunt, in hoc comitatu non inveni. Scio qui- 
dem Boviniacum (BovigneJ et Givelium (Givet) sub pe- 
riodo quæsiti ut Villas extitisse; sed et oppida, tune fuisse, 
nullum me docuit monumentum, nec antiqui persuasêre 
scriptores : quinimo si fides auctori, qui anno 1769 palmam 
retulit, non potuit Bviniacum inter oppida recenseri ante 
annum 1173 ( 4 ). 
Hæc sunt, illustrissimi Judices quæ ad quæstionem diffu- 
sam , ac historicis frugibus plane fecundam, ex variis mo- 
numentis et auctoribus, pro responso congessi. Brevitati, 
quantum potui et res permisit, studui ( 5 ). Styli simplicitatem 
hîc, si usquam, excusandam mihi persuadeo per illud poë- 
tæ : Ornari res ipsa vetat, contenta doceri, Quod autem spectat 
toties hîc repetitum oppidi vocabulum ; id actum, quia tam 
ad civitatem aut urbem, quam ad urbeculas significandum, 
omni quasi ævo reperitur in chartis vetustis, et apud auc- 
tores antiquos (6) usurpatum. 
( 4 ) « Quelque antiquité que nos chroniques donnent à cette place, il 
est certain quelle n’a point eu le rang de ville avant l’an 1173. » Mémoir» 
cour. 1769. p. 8. 
( 5 ) Id ex articulorum redactione sat liquet, atque ex iis quæ studiosè 
præterivi, aut leviter tantum attigi quoad situm et antiquitatem Lugduni, 
Vlaerdetingæ, Origiaci, Veronœ, de quibus hodie prolixa et acris discep- 
tatio inter doctos. 
(6) Vide prolegom. 1, item Dipl. Miræi diversis locis, ac præcipuè, 
t. 1, p. 42, 63 , 268, 291, 428 , 320 , 218; ubi nomen oppidi tribuitur 
