DER GEMEENTEN. 
37 
heen, durfden de burgers van verscheidene steden, welker heeren 
zij waren, meer ondernemen. 
De afwezigheid der landheeren, bezig met den Saraceen te 
bestrijden, moedigde den stedeling niet minder aan. Men was 
stouter tegen de dienaars des meesters, dandat mentegen dezen 
zelven bad durven zijn('). 
De onkunde daarenboven, de ongeschiktheid dikwijls van 
hen, aan welke de edelen bij hun vertrek naar het Ileibge Eand 
het bestuur hunner goederen hadden toevertrouwd, bebben ook 
kunnen bijdragen tôt het oprigten van gemeenten, en het meer 
en meer toenemen in aantal van dezelve. 
Uit dit ailes geloven wij dan ook met grond te kunnen be- 
sluiten, dat de kruistogten eene der oorzaken gevveest zijn, welke 
tôt het stelsel van gemeenten in Ylaanderen gevoerd hcbben. 
En deze onze bewering rust geenszins alleen op gissing van 
hetgeen naar onze meening alzoo heeft moeten gebeuren, of 
voorgevallen îs, maar zij rust tevens op datgene, hetwelk ons 
uit de geschiedenis van Ylaanderen bekend is. 
Wij weten immers uit dezelve dat in de Xll tle eeuw, vooral 
onder de regering van Dirk en Philip van der Elsass, de meeste 
steden het gemeenteregt verkregen. 
Die XII de eeuw was het regte tijdperk der kruistogten, in 
hetwelk de geestdrift, om het lieilige graf tegen den Muzelman 
te beschermen, bij aanhoudenheid natien en volken beroerde, 
(') Heeren , Verhandelvng over de gevolgen der kruistogten. Leeuwarden , 1823, 
pag. 232. 
