38 
OVER HET STELSEL 
geheele benden derzelve op de been bragt en Europa deed 
doorreizen, om in A.zie gekomen hun graf te vinden, of wel, 
na eenigen tijd in dit werelddeel vertoefd te hebben, naar den 
dierbaren geboortengrond weder te keeren. 
Welk gewigtig deel de graven Tan Vlaanderen aan den hei- 
ligen oorlog in de XII de eeuw genoraen hebben, is bekend. 
Robert was de eerste derzelve, welke in 1097 zich naar Syrien 
begaf, en in 1100 naar Ylaanderen terugkeerde ('). Dirk van der 
Elsass deed veelmalen aan het hoofd van aanzienlijke krijgs- 
benden den togt derwaarts ( 2 ), terwijl ook zijn zoon Philips, 
aan de regering gekomen zijnde, den Saraceen hielp bestrij- 
den ( 3 ). 
Juist in den tijd dus, dat de bewoners van Ylaanderen ge- 
wapend de Staten van Europa doorreisden, om zich naar het 
Oosten te begeven, of uit hetzelve terugtekeeren, juist in het 
tijdperk, gedurende hetwelk zij bij aanhoudenheid Italie be- 
zochten, en naauwe betrekkingen met deszelfs burgers aange- 
knoopt hadden, dat de meeste Ylaamsche edelen van hunne 
heerlijke goederen afwezig waren, zien wij in die landstreek 
de meeste gemeenten haren oorsprong nemen. 
Moet men alzoo niet uit dit ailes met grond besluiten, dat de 
kruistogten eene der oorzaken geweest zijn, welke tôt het stelsel 
van gemeenten heeft gevoerd? 
(') Rerum Belgicarum Annales Auberti Mirœi. Bruxellis , 1624, pag. 661, 663. 
( 2 ) Miræus , 1. 1., pag. 752. 
( 3 ) Miræus, 1.1., pag. 760. 
