42 
OVER HET STELSEL 
met voile zekerheid uit oorkonden, tôt ons gekomen, konde 
bewezen worden. 
Zien wij slechts het charter, bij welke Aire, in het jaar 1188, 
door den graaf Philips van der Elsass tôt gemeentc werd verheven, 
en het zal ons duidelijk blijken : Leges et consuetudines, zoo 
schrijft men in hetzelve, quas oh injurias hominum perversorum 
propulsandas, illustris cornes Robertus et Carolus cornes, et 
Guillelmus successor ejus, et piœ memoriœ Theodericus co¬ 
rnes, pater meus eis induiserunt ('). 
Duiden ook de woorden pax, pacis institutio, amicitia, in 
de charters van gemeente telkens voorkomende ( 2 ), niet de ver- 
zoening aan, na den strijd, door het volk met hunne onder- 
drukkers gemaakt? 
Het was alzoo de behoefte om zich tegen het geweld en de 
willekeur der Ileeren te beveiligen, het waren dus de onder- 
drukkingen, dagelijks door den burger van deze ondervonden, 
welke ook tôt het stelsel van gemeenten hebben geleid( 3 ), en als 
zoodanig onder de oorzaken van hetzelve verdienen gesteld te 
worden. 
(■) D’Achery , Spicilegium , tom. III, pag. SS3. 
( 2 ) Zie Ordonnances des rois de France , tom. XI, pag. 185. Institutionem pacis; 
Ordonn., tom. XI, pag 262. Intuitu pietatis et pacis in posterum consercandœ commu- 
niam fieri concessimus; Miræus , Opp. diplom ., tom. IV, pag. 5-40. Communio , quant 
pacem nominant. 
( 3 ) De geest van vereeniging eens opgewekt, breide zich snel in eenen tijd uit, 
waarin de behoefte tôt dezelve zoo dringend was. Men gevoelde zich slerker met 
anderen verbonden, dan op zich zelven staande , en hieruit verklaard zich dan ook 
gemakkelijk de oorzaak van het zoo schielijk zoo algemeen worden van den geest van 
vereeniging. 
