DER GEMEENTEN. 
51 
en dat men tôt vrouw diegene zoude moeten nemen, welke de 
heer aanbood ('). 
En echter yond men zulke en dergelijke onregtyaardigheden 
in de wetten als het ware geheiligd. 
En was het nog maar beter met het strafregt gesteld geweest! 
Doch ook dit bevond zich in den ellendigsten toestand. 
Want konden in eenen tijd, waarin de woestheid algemeen, 
moord en roof aan de orde des dags waren, weinig drukkende 
straffen, gelijk toen bestonden ( * 2 ), niet yeel baten om den in- 
gezetenen yeiligheid te verschaffen, zoo waren zij teyens, als 
geheel oyergelaten aan de willekeur der heeren, hoogst on- 
billijk ( 3 ). 
De zekerheid daarenboven van te zullen moeten boeten voor 
misdrijven, hetwelk zulk een sterke band is yoor den boos- 
doener, was niet aanwezig. 
De menigte der grondheerlijke gerigten, en de zucht der 
heeren om eenen misdadiger, indien hij hun onderdaan ware, 
en door eenen klager y an een ander gerigt werd opgeëischt, 
niet uitteleyeren, waren zoo yele oorzaken yan het ongestraft 
blijyen der afschuwelijkste misdaden. 
Ook de kampgeyechten, de yuur- en waterproeyen, onder den 
naam yan oordeelen Gods in gebruik, stelden de deugd dagelijks 
in geyaar yoor de ondeugd te bezwijken. 
(■) Chronicon S. Bertini , cap. 83. 
( 2 ) Zie Meerman, Geschiedenis van Willem, II, Roomsch heizer , tom. I, pag. 28. 
De straffen bestonden meest in geldboeten. 
( 3 ) Raepsaet, Suppl, à l’Analyse , pag. 299. 
