DER GEMEENTEN. 
Dit schepengeregt bestond gewoonlijk uit twaalf leden en 
eenen vcorzitter ( balliu, major, maire), welke de dertiende of 
ook wel een der twaalf was, en door den vorst uit een door 
burgers gemaakt drietal gekozen werd. 
Ilet hooge strafregt echter werd door eenen dienaar van den 
vorst ( prœpositus, prévôt, castellanus of ook wel villicus ge- 
heten) uitgeoefend, hoewel in sommige steden, gelijk Arras, 
ook deze regtspleging aan de schepenen was vergund ge- 
worden ('). 
Het stedelijk bestuur werd in handen gesteld van gezworenen 
of keurmannen ( jurati, choremanni), welke ook leden der 
gemeente waren ( 2 ). 
Verder werden bij de charters de betrekkingen der burgers 
onderling, gelijk ook ten opzigte van vreemden, beter geregeld 
en vastgesteld. 
Indien een burger door iernand van buiten beleedigd was, 
trokken aile stedelingen gemeenschappelijk zich zijne zaak aan, 
cipient personam pauperis vel divitis , nobilis vel ignohilis, proximi vcl extranei. 
[Spicilegium d’Achery, tom. III, pag. 533.) 
In het charter van S'-Omer vinden wij bepaald : Rectumque judicium erga unum- 
qwemque hominem et erga me ipsum eis fieri concedam. (Miræus, Opp. Diplom., 
tom. IV, pag. 195.) 
(') Zie charter van graaf Robert van Vlaanderen , bij d’Achery, Spicileg. anccd., 
tom. III, pag. 574. 
( 2 ) Dat aan deze keurmannen het sladsbestuur heeft toegekomen, wordt door het 
charter van de kleine stad Arques, digt bij S'-Omer gelegen, bewezen. In hetzelve 
wordt gezegd : Scabini judicent de his, quœ pertinent ad scabinatum, — choremanni 
de pace tractent, de utilitate communitatis villœ, et de forisfactorum emendatione. 
(D’Achery, 1. 1. , tom. III, pag. 607 en 608.) 
