DER GEMEENTEN. 
55 
burgers om geweld met geweld te keer te gaan, stelden de 
gemeenten in staat deze hare wetten en instellingen kracht bij- 
tezetten, en haar ook door den edelman te doen eerbiedigen. 
Schoone volhsontwikkeling was van dit ailes het heilrijke 
gevolg. 
De handel steeg in Ylaanderen tôt eene bewonderingswaar- 
dige hoogte. Hij werd de ziel en zenuw van den staat, de wel- 
dadige bron van welvaart en geluk, de leidsman voor de dier- 
bare vrijheid, een goed, dat de moedige Ylaming bovenal 
beminde. 
Wij houden ons dan ook met genoegen bij de beschouwing 
op van deszelfs uitbreiding; wij plaatsen ons met vreugde op 
de hoogte, van welke wij den Ylaamschen handel in zijnen 
wijden omvang en heerlijke uitwerksels met een’ blik lcunnen 
overzien. 
Dit is een gevolg, dcnken wij alsdan, van het stelsel van ge¬ 
meenten, en deszelfs waarde stijgt bij ons naarmate de bewon- 
dering groot is voor het goede, hetwelk door hetzelve werd 
voortgebragt. 
Yoor de instelling der gemeenten werd in Ylaanderen reeds 
handel gedreven, maar hij bepaalde zich grootendeels tôt den 
markthandel. 
De markten waren de eenige oorden, waar men zich van 
levensbehoeften kon voorzien, hetgeen, wegens de schaarschheid 
van geld, bij wijze van ruiling geschiedde. 
De kunstenaars, de handwerklieden, de kooplieden, waren 
grootendeels nog hier en daar verspreid, en hadden over het 
algemeen nog geenszins hun verblijf in de steden gevestigd. 
