72 
OVER HET STELSEL 
Uit datgene, hetwelk wij naar ons vermogen over de gevolgen 
van het stelsel van gemeenten hebben aangevoerd, beeft men 
kunnen opmaken, dat wij onder dezelve ook de vermeerdering 
van het vermogen der vorsten, zoo wel als de fnuiking van 
het onmatige gezag der edelen begrepen ; echter willen wij 
thans hiervan nog eens meer opzettebjk, hoewel kortelijk han- 
delen. 
De grond- of Iandheeren, gelijk wij op eene andere plaats 
breeder hebben aangetoond, trokken vele voordeelen uit den 
vernederenden toestand, in welken het grootste gedeelte des 
volks verkeerde. 
Niet alleen moesten de slaven hun onderscheiden land- en 
huisdienstenbewijzen, maar ook schattingen opbrengen, welker 
hoegrootheid gewoonlijk aan de willekeur der heeren overge- 
laten was. 
De burgers der steden, aan welke charters van vrijheid waren 
toegestaan, zagen zich wel in eenen beteren toestand geplaatst, 
dan de lijfeigenen. Echter was meestal de magt der heeren, ook 
ten hunnen opzigte nog zeer uitgebreid gebleven, daar zij het 
regts- en stedelijk bestuur hadden blijven bewaren, of wel den 
grootsten invloed op hetzelve uitoefenden ('), terwijl zij ook 
onderstand in geld en krijgslieden van dezelve genoten. 
(i) Zoo oefenden , bij voorbeeld, oudtijds de burggraven van Veurne eene uitge- 
slrekte magt uit onder de burgers der stad. Jura dahant civibus , zegt Sanderus , 
Flandr . illustr., tom. Il , pag. 48 , senatum formabant, —multas ex crimine pro ar- 
bitratu suo remittebant. De stad echter tôt gemeente verheven zijnde, zoo bleef aan 
de burggraven niets dan een schijn van magt over. 
