15 hortorvm 
mortem, quam interfici mandauerat, tanta triflitia affiedum , vt in gra- 
uem corporis xgritudinem inciderit: quam tantum aer peflilens auxit, 
vt dem fuorum medicorum fuafu,fefe fyluarum fecretis abdiderit,& re- 
fufo paulatim vigore, Se venationibus recreatus, fimul Se corporis, &z 
mentis falubritatem receperit. Sylu<e prxterea, qua: picis, refinxq; gratia 
raduntur, vtiliffimas phthificis effe Plrnius fcripfit,atq; illis,qui longa in¬ 
firmitate, non recolligunt vires,& illum adiuuare plus coeli aera,plus ita, 
quam yEgyptiam nauigationem, plufquamlabiis, per montium xfliua 
potus herbidos. Vtpoftremum vegetiori corpufculo fint,quipuriffiimo 
fruantur aere. Sed erant per fe frudus, fyluxq; mira, verum rurfus iuuit 
luxuria, ea vero fimul omnia mifcere, Se e eundis odorem fiicere: vt ita 
primum ex his excogitata atq; reperta vnguenta fuerint. Vt arbores non 
folum, ad hxc, qu<e fupra commemorauimus, fatis effient, ni ad luxu¬ 
riam quoq;, ac delicias nafcerentur : Grxci ea /Apct, a myrrha arbore, 
generaliter vocarunt, Se in arborum genere nux myrepfice, id efl, vn- 
guentaria diceretur. Specialem autem appellationem ab his arboribus, 
ex quibus conflarent Se conficerentur, veluti rofaceum,fiue rhodinum, 
elatinum, melinum, malabathrinum, & fic de exteris receperunt. Quo¬ 
rum rationem fuis locis, patefaciemus. 
^Arborum %>Jus circa chartas , & quod deorum oracula, 
in arborum folqs exciperentur: & de adagqs, Folium 
Sibylla : &, Jfon in foro ligneo iudice : & quando 
primum charta inuenU. c a p. x i i i i. 
L i v s arborum non minimus vfus, vt chartarum, dc 
membranarum vicem prxberent: &priufquam ex papy¬ 
ro, Se animalium corijs fieri coepiffent. Quibus maxime 
vitx humanitas, Se mortalium memoria polleris confla¬ 
ret. Itaq; primum hoc munus, palmarum folia prxbue- 
runqatq; in his feriptitatum : vt inde (pomx,1 «, jgfu/acifce, e palma dice¬ 
rentur, qux Grxce (polvi^ vocitatur. Verum nonnulli, ad literarum in- 
uentionem,quarum inuentores prinn Phoenices perhibentur,retulerut. 
Sed &c Indos quoq;,in his Hilo ferreo,ex aliquo colore fcribere,qui apud 
eos nauigarunt, aiunt. In eifdem vero folijs Cumxam Sibyllam fua 
oracula fcnpfilfie, Seruius e Varrone, memorix mandauit,quod etiam e 
fuo Vergilio ell, etfi palrnx nomen non expreffierit: 
Infimam 'vatem afjncies, qua rupe fub ima efl. 
Fata canit, folqsj notas, & nomina mandat, 
Quacun g m folijs defcripft carmina Virgo, 
Thgent in numerum, at g antro feclufa relinquit. 
Ex qua re ortum adagium, Folium Sibyllae, de re verifiima. Ad quod 
alludit Iuuenalis: 
Credite me Vobis folium recitare Sibylla. 
Et vt in folijs quarundam arborum oracula Deorum confcriberentur, 
religiofius 
