i 3 8 HORTORVM 
ri fumus,alio aptiore vocabulo, &; magis voluptates exprimente &c con¬ 
tingente,quam paradifi voce appellare potuerint. 
Hortos & nemora,plurimum ad animi curas,tum corporis 
ac laborum relaxa/tionem & Jolutionem conducere. 
c a p. 
V. 
Ortos Sc nemora omnibus multum,plurimumq; cum 
ad corporis, tum etiam animi incolumitatem conducibi¬ 
liora, expetitaq; efl'e,cuiq; fatis conflat. Quoties enim ex la¬ 
boribus ad requiem, & quum laxare animos cupimus, ad 
hortos, tanquam ad aliquod dcledfabile refugium, prope¬ 
ramus,puriore vtentes aere:quibus nec nitidiora funt regiarum marmo¬ 
ra,nec lacunarium vmbracula gratiora,nec mufeum herbis virefcentibus 
amoenius, nec pidurte incrufhtionesve, arborum floribus aut frudibus 
iucundiores,nec mu fica vlla auium mirmitiones fuperat.Vt omne quale 
quantumq; in agro lucidiflimum xdificium fit, vel iuxta vrbes pneto- 
num, fine his minus fpe&abile, minusq; deledabile, vt quafi vilefcat. In 
his autem hominum difcordix,ciuium inuidix,vicinorum rixa; & alter¬ 
cationes filefcunt. Ad hos etenim animi remittendi caufa, tanquam ad 
pacem &: filentium, & omnium amoenitatum afylum fecedimus,procul 
ab vrbium ftrepitu, procul a foro,a curia,longe a roflris: fipicnter non- 
nunquam. Quod fecerunt viri fxpe graues, a Republica longiflimc,de- 
niq; a rerum omnium perturbatione. Vbi vndiq; liber animus,& a curis 
omnibus totus folutus.Etenim hi quietis atq; tranquillitatis animi femi- 
naria,ac domicilia:tranquillarum vero & fedatarum cogitationum,nec- 
non bonarum &: diurnarum contemplationum, optimorumq; iudicio- 
rum luftra,& pacifica: fedes.Vt qui horum ciues fint,fimul &: honeflatis 
& tranquillitatis cultores exiftant. Vt non ad priuatam modo vitam, ve¬ 
rum ad aliud viuendi diuinum genus tranfijlle videamur. Praetereo illic 
iucundas amicorum confabulationes,quibus etiam animum xgrunt re¬ 
ficere potens. In quibus demum immoderatum & grauem luxum, ad 
votum commutare valeasivt ex vrbe & innumeris moleflijs, tanquam e 
vinculis ad has minime reprxhenfibiles voluptates, & libertatem euo- 
laffe videaris. Quod de fe Tacitus in dialogo profitetur. Nemora vero 
(inquit) &luci,8c fecretu lpfum,tantam mihi afferunt voluptatem,vt in¬ 
ter pnecipuos carminum fructus, maiorem, quod nec in ftrepitu, nec Ce¬ 
dente ante hoftium litigatore,nec inter fordes 8 c lacrymas reorum com¬ 
primantur. Sed fecedit animus in loca pura, atque innocentia, fruiturq; 
fedibus facris. Quorum certe munia Vergilius paucis contentus, nobis 
aperuit, 
- Tallas quas condidit arces, 
Jpja colar, nobis placeam ante omnia plua. 
Et Horatius ad Meccenatem: 
O quando ego te apnciamCeel quando Itcehit 
l\unc teterum libris, nuncpomno, e?" inertibus horis 
T>ucere 
