LIBER VII. 
‘77 
iN^onnulla aha fixm ‘vtriufque arborum demonjlratio- 
n&f,& de viduis arboribus. cap. xiii. 
Rster has fexus vtriufq; arborum differentias, alias in- 
uenire eft,quibus facile fic mares arbores a foemellis difiun- 
gere. Ipfius videlicet (veluti in animalibus) corporis habi¬ 
tu,ac natura ipfaiputa in caudice,flore, folijs,cortice,totius 
denicj; corporis figura,ac materiei natura.In mafculis enim 
plus caloris ineffe,ficut in animalibus eiufdem fexus,par eft dicere.Idcir- 
Calidum enim ac ficcurn facile in 
co ramo fio res femper confurgunt 
plura diffinduntur. Quare bis folia anguftiora,frequentiora quoq;. Hx 
vt plurimum nota;, in arborum altero fexu apparent. Sunt tamen qux- 
dam aliae fpecialius in nonnullis arborum generibus. Abieti mari folia 
acutiora,& magis pungentia,magisq; flexa,tota arbor intuitu crifpior,&: 
in plenum hilarior. Pinum vero nullo fexu diftingui, quidam exiftima- 
uerunt.At Theophraftus Macedones fexu vtroq; feparare fcribit,marem 
a fcemella duriore folio diuidentes, ac corpore brcuiore : contra fccmi- 
na folijs pinguioribus,caudiceq; fimpliciori,& proceriore,molliq;, luxta 
fexus naturam, verum fterilem. Quam etiam folij, corporisq; differen¬ 
tiam ijdem in pinaftro, picea, tcda, larice effe dicunt: illa mellei coloris, 
quam aegidem vocant. Hoc autem maxime his euenit generum cogna¬ 
tione. Hedera; mas folio item duriore ac pinguiore, flore ad purpuram 
accedente,corporeq; maiore. Ferulae mafculae caules ab imo diuiduntur, 
fceminx,qux cacumine.Cornus maffula folio amygdala: eft,verum pin¬ 
guius, crafhusq; habet, corticem vero neruofum ac praetenuem, caudice 
modice craflo : fcemina virgas praetenues,ceu falix amerina,fruticofiorq; 
eft,fuo latere ferens,acerbis baccis,cun£tis animalibus guftu intadfis.Ha- 
rundini mari,fpiftlus corpus,foeminx capacius,fed inanius.Tilix maffu- 
Ix cortex craflior : qui detradfus,inflexibilis, propter duritiam. Fceminx 
candidior,flexibiliorq;, ex quo cunas faciunt. Cupreflus fcemina, quam 
nonnulli metam dici volunt,quod metas imitetur.Quare Ouidius: 
^Adfuit huic turba metas mirata cuprejjut. 
Afpedtu iucunda, diftindtis ramorum ordinibus. Verum fi in his fupra- 
diclis omnibus notis,vtrunq; genus,vel maris,vel foeminx cognofci po- 
teft,prxfertim vero id in illarum materie erit,quod fabri lignarij apprime 
norunt. Omnium enim marium durior,contortior,nodofior materies, 
odoriferior,coloratiorq;,propter calorem,qui,vt fupradicfum eft,in ma¬ 
ribus arboribus, ficut in animalibus, abundantior fit, ipfo calore humi- 
dum concoquente. Operi etiam difficilior, intradfabiliorq;. In cupreffo 
vero, abiete, larice, corno, tilia, cplor nigrior. Foeminis autem quadam 
mollitie, lignum mollius, candidius, fabrili opere prxcellentius, minusq; 
fccuri, ferrxq; inobediens. Ex enim marem refpuunt, fragofius fidunt, 
xgrius reuelluntur. Corpore itaq; proceriores funt, materieq; candidio¬ 
res.Hxc generalius didtaffed fpecialia quxdam tradfemus.Cornus fcemi¬ 
na ligno fungofo atq; inutili. Mas omnino excors, ac firmiftima, corni- 
z bus 
Id 
tui 
'ii. 
iit 
