LIBER XXII. jo 7 
L e v m augeri Plinius fcribit ab Ar&uri exortu ad deci- 
mumfextum Obtobris Calendas, Sc cuna fidenti imbres 
copiofi accedere, in oleum vitiari amurcam, cuius color 
oliuam cogit nigrefcere: vnde hominum error fallus, 
______exiftimantium hoc maturitatis initium fore, quod efl vi- 
tij proximum. Sequens vero quod oleum crefcere oliux carne arbitran¬ 
tur, quum omnis fuccus abeat in corpus ,& lignum intus grandefcat. 
Er^o tum maxime rigantur. Quod vbi imbres acceflerint, oleum abfu- 
mitur,nifi fecuta ferenitate,qu<e extenuat corpus.Paxanus autem e Glo¬ 
cis,tempus oliuitati ftatuit idoneum,quum plus parte dimidia baccx ni¬ 
gruerint. Quod defcribit Ouidius,cum in luaMetamorphofi fic ait: 
'Tonitur hic Incolor Jyncer* bacca Minem*. juctamM.S 
Tunc enim oliuarius ex agro in prxlum folidatum, onus progerit ante¬ 
quam gelent frigore. Sic enim largiores partus matres poftea miniflra- 
bunt, &c bacc<e copiofius oleum fundent. Columella vei b poft menfem 
Decembrem circaCalendas Ianuarias diffringendam dicit oleanr.verum 
certior erit ratio ex coloris mutatione, quum, vtipfe ait, incotpit nigre¬ 
fcere,& variam vocanqux tunc certe erit aut prxcocius,aut ferius fecun¬ 
dum regionum difFerentias.Oleo autem conficiendo ex Columella mo- 
\x vtiliores funt,quam trapetum,cuius inuentor fuit Arifteus Athenien- 
fis, Liberi Patris filius: Trapetum autem vtilius quam canalis.Etenim 
molx quam facillimam patiuntur adminiftrationem. Quando vero 
pro magnitudine baccarum vel fubmitti, vel etiam eleuari pofiunt, ne 
nucleus,qui faporem olei vitiat,confringatur, rurfus trapetum plus ope¬ 
ris, faciliusq; quam folea & canalis efficit. Efl 8 c organum eredhe tribula: 
finnle, quod tudicula vocatur. Idq; non incommode opus efficiet, nifi 
quod frequenter vitiatur, & fi baccx plufculum ingefferis, impeditur. 
Pro conditione tamen, & regionum confuetudine, prxdidtx machinx 
exercentur.Sed efl: optima molarum tum etiam trapeti ratio.Hxc ex Co¬ 
lumella , qux ficut ille, antequam de oleo diflererem prxfan necefle ha¬ 
bui. Sed iam quod polliciti lumus,exequamur. 
Oleifaciundi ratio. c a p. ix. 
Gitvr vbi olea matura & diftribta quam primum erit, 
c °gi oportebit. Quam minimum enim in terra & tabu¬ 
lato eam efle expediet. Celeriter enim concalefcit. Quod 
fi in his diu permanferit, putrefeit. In tabulato autem vt 
multum fit,8c fracida fiat, vt facilius liquefeat, defyderant 
fabtores. Quod fi contigerit,hx incommoditates erunt,vti calore frace- 
lcat,& ob id minus olei fiet,idq; etiam deterius.Omni quippe hora oleu 
decrefcit, augetur amurca, qux oleo inimiciffima efl. Qux fi in bacca 
vtiq; remanferit, olei faporem corrumpit. At illa etiam pluuijs hyemali- 
bus plus amurex concipit. Agricolarum autem pleriq; fi fub tebfo bacca 
in tabulato deponatur, oleum crefcere crediderunt: quod tam falfum, 
quam in area crefcere frumenta.Hoc autem mendacium M.Portius Ca- 
S z to fic 
