i 
L I B E R X. 
Nec plus lotos deju.a, httora myrtus amat. 
Non nifi in aquofis vacinium &c ligudrum nafcuntur. Auellana, mefpi- 
Ius, cerafus, acer, carpinus, vlmus, riguis delectantur. Nam aqux incre¬ 
mentum adaugent, &c huius generis attiniapinguibus vel etiam medio¬ 
cribus ferenda, vt acer, carpinus. Sambucus quoq; iuxta aquam potifsi- 
nrumq; locis vmbrofis emicat: locis tamen exteris non eiufmodi, nafci 
non recufat.Arundo,licet lacudris fit,nullum tamen recufat folum : pro- 
fperius in refoluto quam denfo, cralfo, lxto, fxcofo. Nam circa Oxeam 
Campem & Boedriam tale ed,vbi ed plurima.Nafcitur &c in Hippia cam- 
po,prope Ccpbifi odium.Citrus humore continuo fitit. Pinus humidis 
& arenofis,fxpe maritimum, & inter montes, & faxa procera inuenitur. 
Argumentum ex picis generatione duci poted. Sorbus viuacior in hu- 
me&is.Malus Adyria folum tenue,riguum defyderat. Pyrus locis tepidis 
conferendus, vt folo iuuetur riguo. Hac ratione florem plurimum pro¬ 
fert, &: magnitudinem pomi turgentis acquirit, & vitium lapidofi gene¬ 
ris exuere creditur. Generaliter inter frudtiferas, qux humidis etiam de- 
lecdantur,citius incrementum fortiuntur, & exteris cradiora. Superiori¬ 
bus contrarix naturx quxdam reperiuntur,vt afperis, aridis, ac ficcis lx- 
tius proueniant, vt faxis fxpe inhxreant, & arenis crefcant, & alibi tran- 
flatXjVel in humido,aut lxto viuere nefciant,aut deriles fia v \t:. Aquas au¬ 
tem odere cuprefsi,iuglandes,cadanex. Hx dux lapidofa loca, afliduam 
tamen pluuiam excipientia. Cadanea etiam arenofum maxime fabulum 
aut carbunculum,vel tofi etiam farinam. Recufat calcem rubricam, cre¬ 
tam, omnemq-, fcccunditatem. Amygdalus agrum durum,ficcum, calcu- 
lofum,gracile diligit. Quoniam fi pingue fit,nimia pabuli vbertate lafci- 
uientes,derilitate vel morte afficiuntur. Debetq; meridiem fpedtare. Pal¬ 
ma vero arenofum folum, Sc falfuginofum concupifcit: argumentumq; 
cepere ex locis vbi harum copia proueniat. Quippe apud Babylonem, 
qua palmx foeliciter nafcuntur,huiufcemodi folum ede aiunt,& in Afri¬ 
ca, Aigypto,Phoenice Sc Syria Coele,in tribus tantum locis,& quide are- 
nofis.Qux autem oleis gignendis terra accommodatior fuerit, rei rudi- 
cx autores, propter eius vtilitatem,maximum prouentum, propter qux 
etiam numerofior feri fueuit,diligentiorcs fuerunt. Agrum enim argilla¬ 
ceum &c candidum oleis fertile notarunt: quod is multu vaporis flatusq; 
contineat,quod olearum natura maxime defiderat. Alij aptifsimum ter- 
rx genus oleis ede,cui glarea fubed. Si fuperpofita creta fabulo admida. 
Non minus probabile folum,vbi pingue fabulum ed. Sed denfior terra, 
fi viuida,& lxta,commode recipit hanc arborem.Creta toto repudianda 
ed,etiam fcaturiginofa, &c in qua vligo confidit. Inimicus ed etiam ager 
fabulo macer, &c nuda glarea. Nam etfi non emoritur in eiufmqdi folo, 
nunquam tamen conualefcit. Vergilius autem fic: 
Tenuis yli argilla, & dumops calculus aruis: Gwg.t. 
P alladia gaudent fylua tiuacu oliua. 
Indicio efi traBu fm-gens oleatter eodem 
'Plurimus, &flrati laccis jyluettrilnes agri. 
kk 3 M.Cato 
