6 i HORTORVM 
M.Cato in agro craflfo oleam conditiuam , radium maiorem, Salenti- 
nam,Orchitem,Paufiam,alij Pofiam, Sergianam, Colmmianam,alij Co- 
minianam, Albicerem,alij Albiferam. Qui ager frigidior & macrior eric, 
ibilacinianam feri oportet. Sin in loco craflo aut calido feueris, hoftus 
erit,Si ferendo arbor peribit,& mufcus ruber moleftus erit,ratione excu- 
fant,ne poma caduca fiant,Sc vermiculofa nafcantur.Malalxtum amant, 
& cui humorem non tam rigatio,quam natura fuppeditet: macru enim 
& aridum poma vermiculofa 6: arida efficit. Qux vero loca aprica de- 
fyderant,longe numero plures,prxferdm vero,qux calorem expetunt,vt 
palma, zizipha. Hxc enim terram folutam, vel fabulonem : ita tamen, vt 
quando planta deponitur, circa, vel fub ea pinguis terra fubdatur. Ficus 
etiam aprica & calculofa interdum & faxofa. Eiufmodi enim agro cito 
coalefcunt, fi fcrobes amplos 8c idoneos feceris. Cato tamen Hercula¬ 
nas, Saguntinas,hybernas,telanas,pediculo longo,in loco craffo vel fter- 
corato.Cedrus St iuniperus faxofa fequuntur,& ornus.Vergilius: 
- Steriles faxojts montibus orni. Sed St reperiuntur qux vmbrofis,&: a 
vento filentibus exultent, vt nonnulla; etiam a fole nunquam illuffratx 
prodeant. Abies autem in vmbrofis multo pulchrior quam in apricis 
affiurgit: Sz taxus quoq;, vt extera: omnes, qux hxc loca amant. Contra 
vento expofrfs breuiores. Nam & ventus eas exafperat, &retortiores 
reddit. Generaliter autem vmbras amant, quibus frudus ficci funt, nu- 
cleofiq;,vt punicx, myrti, St qux natura breuia funt,vt laurus. Sane ho¬ 
rum frudus Soli expolitus acerbus efficitur.Quamobrem in hortis fpif- 
fius ponendx. Plura etiam qux magis ficca,quam humida depofcunt,vt 
cornus,rofa,vt in ficcis odoratior fit. Perficus etiam, fed pomis, 8c fron¬ 
dibus,St perenniori vita/i coelum calidum,arenofum,humidumq ; nada 
fuerit.Sicciora enim amant,qux folidx,fpifTxq; funt.Hx minus alimenti 
defyderant. Litora autem myrtus amat, vt lam fupra ex Martiale docui- 
i. mus. Vergilius: Littora myrtetis Letifima- Maritima vero diligunt 
fiIiqua,morus,citrus,pinus. Mefpilus pingui fabulone, aut glareofa terra, 
cum arena permifta gaudet, vel argilla cum faxis. Morus fabulofa amat, 
vix in argilla vel topho comprxhendit. Auellana fabulone deledatur. 
Efculus nullum terrx delectum habet: omnium enim generibus feri po- 
telt. Naturx enim illorum hominum elt, qui nullam formam exteris 
propofitam habent. Rubra vero terra etfi ad plura vtilis effc, ad arbores 
autem producenda inepta habetur. Leucargyllio vtuntur Megarenfes. 
Columbina ex xquo fertilis. 
‘De ferendis arboribus juxta locorum fitum. c a p. x. 
N plantandis arboribus,qualis fit loci pofitura permagni 
interefh Natales enim fitus, illx 8z frutices, tanquam fibi 
fuxq; naturx familiares,8t accomodadores primum ven- 
dicarunt,in quibus confcntiente loci genio, lxtiores pro- 
filiunt,vt fignificandum fit, omnia, qux terra gignit, vno 
magis tradu, quam altero, dcledan. Quippe dat Natura omni quod pro¬ 
duxerit, 
