i <j 4 HORTORVM 
cliuibus producitur. Inclinata tamen magis, quam deuexa, optat. Ficus 
locis prope omnibus feri poteft : fed qux in montanis Sc frigidis locis 
enafeuntur,quia minus ladis habent,aduerfus ficcitates durare non pofi 
funt. Qux vero in campis, 8c locis calidis, ac pinguibus , fruduofiores 
funt, 8c contra ficcitatem contumaciores. Aquofis vero montibus acer, 
fraxinus,forbus,cerafus,tilia deledantur: ex quibus in valles defeendunt, 
robur,ilex cornus. Campos etiam diligit corylus,quercus, fagus, Sc item 
cornus, ornus, acer, fraxinus. Omnibus prouenit mefpilus, pulcherrima 
tamen in vallibus.Arundo melius vallibus,quam cliuis.Qux autem coni 
munia omnibus locis funt,fi coelum calidum defyderant, in vallibus po¬ 
tius,quam in montibus,& arduis,locanda erunt.Calidioraenim fummis 
inferiora femper funtiin montibus autem prolixiora, verum copiofius, 
prxfertim glandiferi generis ferunt. At qux humore exhilarari cupiunt, 
vtilius imis, quam fuperioribus, figuntur, quod illa his tepidiora funt. 
Deorfum magis laborant xftate, furfum hyeme. Hxc autem ratio po¬ 
nendarum iuxta fitum arborum , potifTimum illis obferuanda erit, qui 
generarim hortos difponere voluerint. Quod vtile maxime erit, vt fe¬ 
cundum defydcratum locum feftinantius crefcant, ne turbato loco im¬ 
becilla a valentiore opprimatur. 
f) ortorum ferendorumJlimma ratio. cap. x i. 
Ortorvm autem ferendorum multiplex quidem ratio. 
Sane quida prouentus &c quxftus tantum, & vtilitatis gra¬ 
tia ferunt.Alij domus fux voluptatisve ac deledationis.Sed 
qui priori caufa colunt, aut vt venales fructus exponant, 
ampliores habere conuenit: vt in ponendis eis circa pl 
uri- 
ma animaduertere debeant. Primum vt iuxta Catonis fententiam,prope 
validum oppidum locentur,quo deportentur frudus. Secundo loco, ex 
eodem autore refert, fi mare aut amnes prope fint, Se illi idonei, quibus 
facile inambulent, S l frudus minima impenfa deportari valeant. Scribit 
enim Diodorus Siculus in Alexandri vita, Vxios, apud quos omnis ge¬ 
neris frudus nafcuntur,fub frigido autumno per Tigrim ab Babylonem 
ferre. Gallorum etiam Allobroges per Rhodanum frudus fuos,apud 
quos magna copia, Auenioncm Cauarum vehunt. Solonis autem lex 
fuit, memorix in eius vita mandante Plutarcho, vt agricolis tantum fru- 
£tus fuos ad peregrinos tranfportandi ius effet. In eum vero, qui alienos 
exportaret,magiftratum exeerationes facere finxit,aut ipfuna xrario dra¬ 
chmas centum difloluere iufiit. Hac etiam ratione confiderandum erit, 
via bona fit,necne celebris,qua exportari frudus facile poflint,atq; inde 
qux opus fit afportari. Tertium erit ex Varronis autoritate, vti infpicia- 
mus,regio infelfane fit,an non :pcftilens,an falubris. Multos enim agros 
feraces,S: egregios excolere, propter vicinorum latrocinia, non expedit. 
Vt in Sardinia ille fua tempellate,prope Celtem fuifIe,fcribit,Sc in Hifpa- 
nia proxime Lufitaniam. Ne,iuxta commune prouerbium , Salfuginofa 
Iit vicinia. Qux fi huiufmodi elf, tametli horti fruduofi fuerint, nihil 
tamen 
