1 
LIBER X. 
Necantur etiam fxpenumero & inuicem alimenti rapina.Quippe etiam 
denfitas illarum obftat, quo harum nihil ad iuftam magnitudinem ado- 
lefcere poffit,qubd loco,in quem crefcant,careant: nec quicquam infu- 
per feri poteft, vt neque frudtuofe fint, nifi aliquas interuulfens, alteracp; 
vmbris alterius premetur.Et vt ad rem deueniamus,interualla ex Ioci,re- 
gionisq; natura, ac fitu, & arborum differentia variare oportebit. Porro 
alix crafsioresjlongioresq; nafcuntur,altiusq; radices agunt: vt eas latio¬ 
rem locum occupare neceflum ht, veluti iuglandes, caftanex, cerafi, &c 
pyrorum, & malorum qucedam genera, vt fylueftria fileam. Qux autem 
corpore breuiores, & qux terrx altius non inhxrent, minori contenta; 
fpatio erunt,vt punica, laurus, myr.tus, & reliqua?: quas fine iniuria cum 
prxdiiftis imnlifcere valebis. Neque iuglandem iuxta cydonium iunges, 
neq; caftaneam cum mefpilo,ccrafum cum perfico fociabis. Vt peropti- 
me prxeipiatur (vt iam fxpius didlum eft) vnumquenque ord^iem ilio 
generi deputandum fore, ne debilis a potentiore conteratur. Quxdam 
etiam crandiufculx nunquam affurgunt: faftidiunt enim exteras,fed fui 
etiam generis vmbra lxduntur, vt maiora interualla prxter fui corporis 
ambitum defyderent.Iuglans equidem fuorum foliorum ftillicidijs, pro¬ 
ximis, etiam fui generis, nocumento eft. Cydonia etiam largius ponen¬ 
da,ne quatiente vento eius ftillicidium alteram tangat. Ca-iufq; etiam ar¬ 
boris vmbram obferuari decet. Sunt etenim nonnullx breues, quamuis 
magnarum arborum, quod in orbem ramos circinent, vt mali, pyriq;, 
enormes cerafis, ac lauris. Alix autem vmbras amant non locorum, fed 
fui generis, aut alterius. Alix contra, vt morus, qux alterius vmbra tegi 
minime vult.Nonnullx fpifsius difponi volunt,vt perfici,vt fe inuicem a 
Solis calore excufent. Ex regionum autem ac locorum natura, aut lar¬ 
gius,aut breuiiis interualla metiri conueniet.Quod in vno arborum ge¬ 
nere, olea fcilicet, ex feriptorum monimentis manifeftum faciam. Porro 
M.Cato oleam in vigintiquinq; pedes minimum confcri, plurimum in 
triginta:Palladius illi quindecim vel viginri attribuit.In frumentario vero 
& pingui folo, inter ordines quadragenos pedes, in alteram partem atq; 
in alteram quadragenos verfuris relinqui: in macro &: fegetibus ideo vi¬ 
cenos. Cxterum huius magnitudinis fides in Africa, penes autores erit, 
vtmilliarix multa: fint, fic a prouentu annuo vocitatx. Ideoq; Mago fe- 
ptuagintaquinq; pedes illarum interuallis vndiq; dedit: in macro autem, 
& duro , atq; ventofo , non minimum quadraginta. Non alia maior in 
Bxtica arbos, nec cui maiora interualla largiri debeat. Salices in riguis 
locis,fpatia latiora defyderant,eaq; quinum pedum,per quincuncem re- 
<ftefaciunnficcaneis fpatiora,fic vt facilis fit ea colentibus acceflus. Qui¬ 
num pedum intermedia efle,abunde eft. Pro loci quoque ratione inter¬ 
ualla relinquuntur. Iam per fe colles minora, quam campeftria quxrunt 
interualla. Ventofis etiam locis crebrius feri expedit. Ergo in Gallia hoc 
faciendum erit, fi Iuftino Pompeij Trogi abbreuiatori credimus. Nulla 
enim magis alia re infeftantur. Quod & Vergilius in Bucolicis iucujjde 
faflus eft, dum ait: 
