L I B E R X. 
tem ob id multi amerinas circum vineas. Fici inter vineas feri non ve¬ 
tantur ob vmbram : eft enim leuis, & fparfii. Alni, fepes & aggeres mu¬ 
niunt , contracj; erumpentium amnium impetus muri funt, excubantq; 
in ruris tutelis. In aqua fatx, cxfxq; denfius in numero hxredibus pro- 
funt. M.Cato fub vrbe myrtumjaurum Delphicam, & Cypricam ac fyl- 
uaticam, nuces caluas auellanas, prxneftinas, 8c Grxcas feri vult, caluas 
vocat iuglandes.Folia ad vfus rnultos,vt ea veterinorum pabulo ftringas. 
Ad mille enim vfus arbores feruntur, quos omnes recenfere, fere fupra 
humanum ingenium foret,vt materierum fileam,referuato ad id integro 
libro. Verum ad h<ec quoque ratio habenda erit, vt ad feptentrionalem 
plagam ponantur, quo minus fua vmbra fatis officiant. Sed hx quoque 
verum paucx in hortis coronarijs,vfu topiario feruntur.Per longa &c re- 
6 ta arearum deambulacra,fepium ratione, vel alio modo. Ad quam rem 
arbores ,&c frutices,prxfercim qux perpetuo viret,feligimus,& qux etiam 
flexibiles funt,vti in hominum,alituum, & exterarum rerum varias ima¬ 
gines artifici magifterio fequaces ipfe perducantur, vt iucundo mirum 
nos afpeftu deledfent. Buxus iam, & laurus, ad hanc in hortis frequens. 
Rofmarinus etiam,vt hortorum areas eleganter conuefliat,ita vt nullum 
non animal olitoris mangonio fuffragantecofingat.Topia funiculifunt, 
quibus opus illud dimetitur,& topiarius artifex,quo vfus Aphricanus in 
traflatu legatorum,vt topiarius femus is magis fundi ornandi,quam co¬ 
lendi caufa paratus effe videatur. Vlpianus etiam non femel, vbi de fun¬ 
do inftrufto differit. Plinius etiam, vbi de adianto frutice agit, Asto tuv 
tokwv, hoc eft, a locis, qux hoc modo ornantur, diflus. Operis autem 
topiarij, Cicero ficad QTratrem: Topiarium laudaui, ita omnia con- 
ueftiuit hedera. 
c De frobibm fodiendis , & illarum altitudine, atque_j 
latitudine, quanto tempore antea facienda. 
c a p. 
xvr. 
OcvM prius hortis defignafle oportuit, quam vt ferobes 
effodiantur, vt circa has quoq; quxdam & temporis atque 
formx ratio haberi debuerit: vt ante de tempore agamus. 
Nam omnis agricolationis prxeeptio ante, quam plantx 
ponantur,fieri vult.Mago autem (Plinio referente) ante an¬ 
num effodi iubet. Quod fi conditio id minime largita fit, ignes ante 
menfes duos in medio fieri, Sc ftramenta incendi, vt eas putres faciant: 
quod fol & pruina facere debebant. Hic autem aliquod tempus non 
prxfcripfit, fed tanto (fi fieri pofsit) donec pingui cxfpite obducantur. 
Hoc etenim modo,folem,lunam,ac pluuias combibent.Quibus circum 
terra nitefcic, mitcfcitq;,atq; putrefcit,vtquod pofueris cito comprxhen- 
dat. Altitudinem vero earum ac latitudinem,ex loci,atq; arborum natu¬ 
ra, effe conueniet. In argillofo enim folo trium effe,in quancunque par¬ 
tem cubitorum. In nigro autem, vt duorum cum palmo vt fint fufficiet. 
Xenophon vero non altiores femipede, quatuor pedibus effe debere 
feribit. 
