2-73 
LIBER X. 
Abietem profundius radicem fingularem,neruofam,multis hirfutam ca¬ 
pillamentis demittere Arcades (autore Theophrafto) arbitrantur, eo q; 
etiam magis quam robur, qua: fimpliciori atq; meatu re&iori figit. Ne- 
fcio an hoc in Arcadia verum fit. Alibi tamen mihi, pluribusq; comper- 
tum,hanc neq; pinaftrum alte radicem iaculari,fed per fumma inhxrere, 
vfqueadeb vt prx nimio flatu, non turba tantum vna, fed integra fylua 
omnino ad internecionem vfq; euertatur. Laurus etiam , Se olea, ficusq; 
recto meatu defeendunt. Prunus etiam altifsimc,St mefpilus numerofaq; 
radice. Ob id diuturni, fereq; etiam inextirpabiles. Glandiferi omnes 
altius inhaerent.Sylueftres autem alta radice quidam elle negarunt,quod 
femine proueniant.Qupd falfum.Nam vbi diutius vixerint,quod in fyl- 
ueftribus femper contingit,profundius emittunt,nec latio ex femine, ar¬ 
boris naturam immutat. Omnium itaq; fylueftrium, alto meatu ad ima 
progredi videtur ilex,St poft eam terebinthus.Latius vero fundit cedrus: 
cuius radix maxima fpatio atq; plenitudine eft.Ab ea vero platanus, vfq; 
eo vt Theophraftus fcnbat (referente Varrone) Athenis in Lycio , cum 
etiam hic nouella effet,radices trium St triginta cubitorum egerit.Qui 
fi locum habeant expeditum, quantumuis faci'e poflunt. Summa tellure 
gaudent cupreffus, punica, malus, cerafus, taxus. Sambucus multas non 
habet radices, neque grandes: fumma etiam terri cute iuniperus. Qui 
vero altius gradiuntur, quaternos pedes oportet dimitti. Citeris autem 
fat erit,fi altitudinis pedes ternos effecerint, vt in vniuerfum dicam vna- 
quxq; arbos,pro fui magnitudine altioribus ferobibus deledlatur. Qui- 
bufdam enim non profundius radices dcfcendere,quam Solis ardor te¬ 
pefaciat. Idq; natura loci tenuiores fiue crafsiores dixere. Quod falfum, 
idq; vere Theophraftus arbitratur,atq; etiam opinionem eorum,qui di¬ 
cerent,nullam alternis femipedibus altius radicem defcendere,improba- 
rentq; illorum confilium, qui profundius fererent. Nam pini plantam 
inuentam ede feribit, cum transferretur, o£to cubitorum in altitudine 
fuiffe,nec totam refoffam,fedabruptam. Quidam breuitate radicum ce¬ 
lerius fenefeere arbores exiftimabant. Quod coarguunt fici, quarum ra¬ 
dices longifsimx, fenedtus vero ocyfsima. Falfum etiam Secundus arbi¬ 
tratur,quod nonnulli prodidere,videlicet arborum radices vetuftare di¬ 
minui. Nempe vifii quercus annofa tempeftatis vi eiecla, iugerum foli 
amplexa. Quarundam autem radix fuperficie viuacior, veluti lauri. Itaq; 
cum truncus inaruit, recifa lxtius frutificat. Id idem pluribus contingit, 
vt trunci demortui iactura reuiuifcant:ficuti in animalibus,membro li- 
fo fublatOjCiteru corpus melius fefe habere. Proftratas arbores, plerunq; 
reftitui,8t quadam terri cicatrice reuiuifeere Plinius arbitratur. Et fami- 
liarifsimum platanis effe: qui ventorum plurimum propter ramorum 
denfitatem,St foliorum amplitudine,propterea & pondus St vim conci¬ 
piunt. Amputatis enim ramis,& onere leuati, in fua ferobe reponuntur, 
cui altera pars adhxrebat. Facium itaq; hoc eft iuglandibus, St oleis, St 
citeris, qui multa fronde onerati lunt. Hoc enim modo munereq; 
apud AUobrogas in auro Valentino , iuglandes per nouem decemve fe- 
1 6 b * m m eundum 
£ 5 .»! 
