LIBER X. 175 
rerentut' eafdem cceli partes fpedarent, atq; eijfdem ventis, & afluetis 
oris,quibus antea cum in feminario flarent,fruerentur. Capit enim vires 
antiqua,& futura aetas, a fua infantia. Alioquin frigore,vel calore labora¬ 
bimus»: Aquilonia: meridianis oppofitx findentur,& algebunt meridia- 
nce Aquilonibus, quod praeter confuetudinem alio tradu expofitx fue¬ 
rint. Quod diuerfo quidem id affedant, etiam in fico permutantes in 
contrarium. Denfiora enim folia ita fieri, magisq; frudum protegere, 8 c 
minus amittere , ficumq; etiam fic fcanfilem fieri. Pleriq; id demum ca- 
uent,vt plaga deputati cacuminis transferenda: arboris meridiem fpe- 
det. Sic enim fiflurarum ignara, nimioq; vapori opponitur. Alij in ho¬ 
rum diei quintam vel odtauam confpedare maluerunt.Innoxium autem 
abradi partes, itemq; fi nudauerunt plagas, quas fimo oblinunt, folijsq; 
circunligant. Illud apprime cuftodiendum erit,vt de cliuo ac exili,in pla¬ 
niorem, humidiorem,& pinguiorem transferas,atq; in meliorem femper, 
fi conditio patiatur. Etenim nutricem matre indulgentiorem conuenic. 
Vnde illud Vergihj: 
Murata Ignorent fubiro ne [emina matrem. Gtorg.x. 
Ad arborum autem indolem,vel augendam.* el detradandam,aquarum 
atq-, terrarum vis,atq; poteftas operatur. Arborem autem lxtam,in alium 
locum tranfpofitam,deterioris terra: fucco,aut omnino interire,aut elan- 
guefcere videmus. Quod non foliim hominibus, fed exteris quo q; ani¬ 
malibus contingit, qux alieno,quam matris,lade enutriuntur.Nam hac 
ratione,naturam in deterius mutari conftat.M.autem Cato in tota tran- 
flatione,ventos omnesfimbres quoq; damnat.Boreas enim arborum ra¬ 
dices,quas politurus adferes, perflringit, atq; percellit. Aufter vero laxat, 
effunditq; vires,cuius naturx funt fere venti omnes. AEque latet non ne- 
gligendum, ne radices mora inarefcant neve a Septentrionibus , aut ab 
ea coeli parte vfq; ad exortu brumalem, flante vento arbores effodiantur 
aut certe non aduerfie ijs ventis radices praebeantur, propter quod emo¬ 
riuntur,ignaris caufx agricolis. Antequam enim planta deponatur,imum 
fcrobis folum bidentibus fodere oportebit. Vtiliflime proculdubio erit, 
fummam terram aratro fubadam (fi tamen hxc pinguior fuerit) fubdi. 
Nam haec, fole, imbribus, ac ftercoratione, alia femper laetior effe folet. 
Alij fimum bubulum. Melius erit, fi cinis afpergatur, ne ftercoris calore 
adurantur. Nam cinis vel corticis teneritudinem, vel fruduum denfita- 
tem adferre creditur. Et fi conflet in fcrobibus aqua, ea omnis haurien¬ 
da erit ante, quam demittantur: & ita femina hordei fiubflernere,deinde 
ingerendi lapides minutuli, vel glarea mifta pingui folo. Arbufculam ita 
locari, vt media fit totius fcrobis, necefiarium efl. Radices inflexas poni 
melius efl. In his autem arboribus, qux vna atq; reda tantum radice in¬ 
nituntur, feruandum erit, vt direda vfq; ad fummitatem fuam illxfa, in- 
tegraq; obruatur.Vbi autem radices bene operueris,bene gedibus calca¬ 
to,ne quid noceat.Poftea fiftucis vedibusq; quam optime M.Cato prx- 
cipit. Idq; rei primum effe : alioqui leuis aqua vfq; ad imum penetrando 
tabefacietiSe fol per xftus exficcando radices aduret,8c ventis reuelletur. 
m m i Poft 
