5 HORTORVM 
legitimum tempus emorientur.Quare Plinius illam inter remedia ad ar¬ 
borum morbos pofuit. Qua fi carebunt, minime valentes, ac fru&iferas 
habere poiTumus. Et has fic derelictui habere cenforium erat. Itaque oc¬ 
cando, ac ftolones remouendo , efficimus vt paruo tempore augefcant, 
&; frudtum ferant. Vt beneficium aliquod illis impendere videamus, 
quum vel fidentes irrigamus,vel famefcentes pafcimus,velutihoc patro¬ 
cinio gratiam par pari nobis referendo pretiofiores atq; maiores fru&us 
largiantur,vt qux antea fteriles negligentia erant, e fylueftri in vrbanum 
habitum tranfeant.Sxpe etiam fapores & odores in melius commutant. 
Quod eleganter nobis teftatur Lucretius: 
Tottremo quoniam incultis prattare Vdemus 
Culta loca, & manibus meliores reddere foetus. 
Deniq; terne cultu quod maximum ad diuturnitatem erit,validiores ra¬ 
dices erunt. Politiones antiqui, Nonio Marcello autore, agrorum cul¬ 
tus diligentes vocabant:Se illi bene cultos campos politos dicebant.En¬ 
nius in quarto Satyrarum: Teftes Ixti campi,quos gerit Africa terra po¬ 
litos. Idem in nono Annalium:Raftros dente carpfit caufii agri poliendi. 
Sicuti enim in exteris rebus polita dicimus omnia exacftc culta,& ad ni¬ 
torem dedu£ta,ita campos diligenter elaboratos,politos. Plantarum au¬ 
tem culturam primus inuenit Eumolpus Athenienfis. 
aArtem & ingenium , naturam adiuuare immutare, 
& de huim feculi negligentia. cap, ii. 
Eqvitvr Naturam ars ipfa,& induftria qux ipfius 
Naturx prxitrix, 8c pene magiftra eft, veluti hxc fiepe in- 
duftrix cedat, 
His fauit (inquit Papinius) Natura locis,hic Vitta colenti 
Ce fit, & ignotos docilis manjueuit m vfus. 
Quod fi in aliqua agriculturx parte, maxime circa arbores ipfas euenit, 
quarum plures humanis ingenijs verius fiunt,quam nafcantur. Hinc va¬ 
rix infitiones,hinc propagationes, hinc plantarum monftra,&: adulteria. 
Illx artificio citra mare, atq; e longinquo apud exteros nauigarunt, 5c in 
alieno folo domicilia conquifitis nouis fedibus partim indufiria, partim 
fponte ac beneuolentia pofuere. Quid autem eft, quod ab homine dili¬ 
gentia,aut cura,effici non poftit? Sed quoniam non ex aeris flatusve ra¬ 
tione, foli, alimentiq;, & aliarum rerum, non vbiq; omnibus arboribus 
opitulantur. Igitur his ex ingenio atq; induftria fuccurrendum, atque 
multa excogitare & experiri, qux antea ignota erant. Quod pluribus 
bene fucceffifle, quandoq; etiam extra Ipem, compertum eft. Grauions 
enim cadi multa remedia antiqui tradidere, quibus mitigetur: vt etiam 
coelum terrx parerecogamus:vt in ficcis Septentrionem ipe(ftenr,in hu- 
midis vero orientem.Medica malus non nifi in calidis & algentibus pro- 
uenire folet. At nunc etiam in frigidiffimis cum fua dote vifuntur in ca- 
pfis &: corbibus fata. Qux in hyeme in caueis fiepe hac caula xdificatis, 
vt a frigoris iniuria defendantunVere autem in locis apricis,captato So¬ 
lis ca 
