L I B E R X I I. i; 
lis calore locantur: Hacq; ratione huius generis arbores apud Neuftrios 
loco frigidiffimo confpiciuntur. In frigido loco nos polTe habere Palla¬ 
dius hoc modo docuit: Arborem in meridiana plagam difponete con- 
ueniet,aut in loco parietibus munito ••• quam itidem hybernis menfibus 
agrefti ftramine veftire oportebit, &c poft ingruentibus caloribus tegmi¬ 
ne denudare. Peltiferam vero foli luem atq; maciem in terra exili culto¬ 
ris prudentia., plurima foffione, ftercoratione, deficcatoq; fubterraneis 
aquxdudtibus loco domare poterit,efficereq; vt in eo viuant vitro arbo¬ 
res. Sed &c quod in eo deerit, cura & imperio emendare. Etenim palma, 
omnibus prodentibus, locum falfum defyderat. Quod fi Natura talem 
locum non prxbuerit,folent agricultores regionis illius, in qua nafcitur, 
terram fale afpergereiverum non id circum radices,fed longius quantum 
fextarius abeft. Terrae vero naturam humana diligentia mutat, faporum 
etiam ac odorum vim:&,quod omnium difficillimum eft, coelum com- 
pefcit. Qua: omnia experimento didicere antiqui.Quorum quidem er¬ 
ga ipfas arbores ftudium,ac laborem,non poffum folurn non valde pro¬ 
bare,verum etiam laudare,atq; demiran.Plurima enim occulta &c ignota 
adinuenerunt,quce poftea promifcuo vfu effe communia coeperunt : cf- 
fecereq; fua folertia, vti res arboraria longe fcelicior, longe elaboratior, 
multo6; fuauior, ac nobilior redderetur, & haberetur: vt a viris llluftri- 
bus, vt iam dictum eft, proprijs manibus tradlaretur. Sed nunc modo 
quod xgre ferendum,a folisrufticis colitur,etiam ignoratis,minusq; prx- 
•terea obferuatis antiquorum fuper hac re prxceptis, eiusq; pene artis, 
quam exercent, ignaris: qu<e nunc internecione memoriae fere indudta 
funt.Quo fit,vt res ipfa olrm tam celebris,nunc vilis,& fere derelidtui fit. 
vt etiam in multis prouincijs,aliquot arborum genera,quandoq; illis pe¬ 
culiaria,perierint,aut faltem vt illorum cognitio nefciatur,veluti Platanus 
in Gallia, Hifpania, Italia, in qua frequens piperis arbor fuit, vt in illius 
montibus (autore Plinio) erraret, atq; etiam fcelicius. At nunc omnino 
caret. Quxdam vero folum nomine tenus nobis none. Nonnullarum 
etiam genera multa penitus ignota,qux forfitan apud nos nafcantur, eas 
tamen ignoramus. Qjnedam vero nobis nominibus cognir<e, nedum 
vifu. Quarundam etiam ne vllum quidem veftigium rcmanferit, vt illas 
nobis interijfte exiftimandum fit. Arborum tamen culturam,ficut & ar¬ 
tes omnes, reftauratum iri fpero, vt iam profperum initium fortita fit: 
ftudiumq; accendi erga arbores in dies video. Sed horum,qux fupra af- 
feruimus, exempla aliqua, vt res probabilior, manifeftiorq; fit, in me¬ 
dium afferenda. 
Fmffw velpucoces , velferotinos , artefieri . cap. i i i. 
R B o R E s quaidam artificio prxter illarum naturam, ex anti¬ 
quorum libris demutare offendendum , vt a prxcocitate in¬ 
cipiamus. In quibufdam enim prouincijs ficos hybernas effe 
Plinius fcribit: verum id arte,non natura :veluti in Moefia ge¬ 
nus quoddam arborum eft, quod poft Autumnum fimo contegunt. 
pp Itaq; 
