L I B E R X I I. 301 
obrem tolerabilis arundo ante caftratur, quam cxdatur, quatenus cala¬ 
mi, velut indices dcmonftrant quid eruendum fit. Tempus autem repa- 
ftinandi,& conferendi eft, piius quam oculi arundinum germinent, 
autore L.Columella. Nouurn caftanetum, autore Palladio, aflidue cir- 
cunfodi debet. Punica Autumno Se Verno temporibus circunfoditur. 
Morus, palma, cerafus,mefpilus,citrus,circunfodi volunt. Hac autem ra¬ 
tione maiora poma fient. Cydonia, fi non fodiatur, aut fterilefcit, aut 
frudu degenerat. 
c De olmeto fodiendo , Qf rojarijs , 6^ quod inter arbor et 
nihiljerendum. c a p. v x. 
O N eadem omnibus erga oliuetafodienda ratio. M.Ca- 
to per fementem fcrobes oleis inuerti praecipit,fummope- 
req; cauendum ille exiftimat, ne altius id fiat. Nam, vt ille 
ait, qui oletum fxpiffime & altifiime mifcebit, is tenuifti 
mas radices exarabit. Si male arabit, radices furfum abi 
bunt, craffiores fient, St in radices, vires olea: abibunt. Plinius autem 
vetus oliuetum, omnibus annis, a folftitio, cum xftibus terra hiat, cir¬ 
cunfodi, pedali altitudine, ferobe duobus cubitis ampla. Columella au¬ 
tem maturum oliuetum in duas partes diuidit.Itaque fic diuifum omni¬ 
bus annis xqualem adfert. Sed minime arari bis anno debet. Nam ficut 
non continuis annis, fed fere altero quoque frudum fert: eximia quo¬ 
que eius ratio eft, quadam beneficij compenfatione, vt leui cultura fu- 
ftineatur,vt cuna fe vix induit, impenfam vllam expofeit. Quod fi quam 
recipit, compenfatione etiam beneficij accepti memor, frudus multi¬ 
plicat. Negleda vero annis compluribus, non deficit tamen, vt interim 
etiam patrifamilias prxftet, vt ex minore vel auaritia domini, frudum 
aut diminuat, aut largiatur. Omnis circa oleas herba vellatur, St quo¬ 
ties herba fe infuderit, Sc fubinde duda ii trunco terra, St permifta in 
aliquanto aldores cumulos congeratur. Oleam vero , quam feueris, vt 
cito crefcat,fernel in mcnfe farrire Cato prxcipit,ac circum capita 
oleagina quot menfibus, donec trimx erunt, fodere oportet. Hoc enim 
modo exteras arbores procurare vult. Rofaria fodiuntur altius, quam 
fruges. A Fauonio foflam oportet opponi, iterumq; folftitio.Vltra quin¬ 
quennium non durare. Theophraftus autor eft, nifi aut adurantur, aut 
recidantur. Illo enim modo iuuenefcunt, St plurimum proficiunt. In¬ 
ter arbores enim ea ferenda minime oportet, qux graui funt odore, vt 
raphanus, halimon, aut ea, qux plurimum alimenti fugunt,vt eadem ra¬ 
pina famefeant. Qualia ea effe folent, qux crafliore corpore exiftunt. 
Nam ab illis propinquum odorem, vt fiepius frudus mutuantur. Mul¬ 
torum etiam fatu, terra maceratur, vt ciceris 8 c lini femina nocent. Al¬ 
terum quod fit falfx, alterum quod fit feruidx naturx. De vltimo Ver¬ 
gilius: 
ZJrit enim lini campum feges, Vric auena: 
"Urunt letlwo perfufa papauera fomne. 
pp 3 Neq; 
Gcorg. 1 
c \ 
'ai 
